NIEUWS UIT DE FRIESE NATUUR

19 APRIL

Laatste Twirre
Het laatste nummer van Twirre (in deze vorm) wordt dit weekend verspreid.

17 MAART

De Twirre verdwijnt...
Het Friese natuurtijdschrift Twirre houdt na 34 jaar op te bestaan. Het kwartaalblad kampte de laatste jaren met een tekort aan vrijwilligers, waardoor kosten stegen door het uitbesteden van werkzaamheden. De Twirre wordt nog deze maand gedrukt, een laatste dubbeldik nummer. In de Twirre, die bij zo'n 700 adressen werd bezorgd, stonden artikelen over natuurvondsten, onderzoek en de stand van de natuur in Friesland. Bron: Leeuwarder Courant

22 FEBRUARI

It Fryske Gea 80 jaar
Vandaag is het precies tachtig jaar geleden dat It Fryske Gea werd opgericht. De vereniging voor natuurbescherming in Fryslân vindt dit een heuglijk feit dat extra aandacht verdient. Daarom worden er dit jaar verschillende speciale jubileumactiviteiten georganiseerd. Uiteenlopend van bijzondere jubileum wandelexcursies en open dagen in de districten en kantoor tot en met speciale themabijeenkomsten en een jubileumsymposium in november. Ook wordt er gewerkt aan een nieuw handboek en zal het eigen magazine met ingang van dit jaar in plaats van drie keer per jaar, elk kwartaal verschijnen. Deze uitgave zal ook worden gebruikt bij het verstrekken van informatie over de activiteiten in de komende periode. Voor meer informatie kunnen belangstellenden de website www.itfryskegea.nl raadplegen.

15 FEBRUARI

Beleef de lente
Ook dit jaar kan iedereen weer volop meegenieten van wat er zich allemaal afspeelt in een vogelnest. Op 1 maart worden de webcams van Vogelbescherming Nederland aangezet en vanaf dat moment kan iedereen het wel en wee in acht verschillende vogelnesten volgen. Deze keer staan de camera's opgesteld bij de Steenuil, Torenvalk, Kerkuil, Ooievaar, Boerenzwaluw, Koolmees, Boomklever en... bij de Oehoe. Op www.beleefdelente.nl zijn de avonturen van de vogels 24 uur per dag te volgen.
Op www.beleefdelente.nl zijn dagelijks korte filmpjes met hoogtepunten te zien en per vogel wordt een weblog bijgehouden door een deskundige. Ook zijn er forums waar kijkers met elkaar kunnen communiceren en vragen kunnen stellen. De verschillende vogels zijn 24 uur per dag te volgen, wat veel waardevolle onderzoeksgegevens oplevert. De camera's blijven tot 1 juli aan.

7 FEBRUARI

2010: Jaar van de Bruine Kiekendief
SOVON Vogelonderzoek Nederland en Vogelbescherming Nederland zetten, ondersteund door de Werkgroep Roofvogels Nederland en de Werkgroep Grauwe Kiekendief Nederland, in 2010 de Bruine Kiekendief centraal. De keuze is op deze soort gevallen omdat het een zeldzame en heel bijzondere soort is die in heel heel land gezien kan worden. Bovendien is er nog niet eerder een roofvogel als jaarsoort aangewezen. De meeste vogelaars herkennen de soort goed en bij de jeugd zijn van oudsher de roofvogels favoriet. Zoals van de meeste soorten weten we van deze 'kiek' al behoorlijk wat, maar eigenlijk toch ook weer te weinig. Vragen over het voorkomen van de soort in de wintermaanden, de dieetkeuze en het al dan niet broeden in lang niet onderzochte gebieden zijn een aantal vragen waarop de antwoorden niet gemakkelijk te krijgen zijn. Daarvoor is de hulp van vele enthousiaste vrijwilligers nodig. Lees verder op de speciale website.

6 FEBRUARI

25 JANUARI

Invloed roofdieren op weidevogels
Gezamenlijke weidevogelbeheerders starten met een onderzoek naar de invloed van roofdieren op de weidevogelstand. Het gaat al heel lang niet goed met de weidevogels. De invloed van roofdieren (predatie) wordt vaak genoemd als factor die veel invloed heeft op het broedsucces. Hoe groot is de werkelijke invloed van predatie en wat zou er aan te doen zijn? Dat zijn vragen die centraal staan in een gezamenlijk initiatief van de weidevogelbeschermings-organisaties in Fryslân en de Provincie Fryslân. Het project heeft ten doel duidelijkheid te scheppen over de rol van predatie bij de achteruitgang van de weidevogels en daarbij een gezamenlijke beleidslijn uit te stippelen. Naar verwachting zijn de resultaten eind dit jaar bekend.
De start van het onderzoek bestaat uit een enquête onder Vogelwachten, Wildbeheerseenheden, agrarische natuurverenigingen en beheerders van reservaten. Daarnaast maakt bureau Altenburg & Wymenga een analyse van de laatste wetenschappelijke inzichten. In workshops wordt interactief gesproken hoe in de toekomst omgegaan moet worden met predatie. In het project werken de Bond van Friese Vogelwachten, de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging, BoerenNatuur (voor de gezamenlijke agrarische natuurverenigingen), de terreinbeheerders Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en It Fryske Gea en de Provincie Fryslân samen.
Bron: Provincie Fryslân

24 JANUARI

Huismus wederom op nummer één
Nederland telde afgelopen weekend massaal haar tuinvogels. Vanavond hadden om 18.00 uur al meer dan 31.000 vogelliefhebbers hun gegevens doorgegeven. De verwachting is dat dit nog zal oplopen tot ruim 35.000. In totaal werden bijna 1 miljoen vogels geteld. Vorig jaar deden 22.000 mensen mee en die telden gezamenlijk 850.000 vogels. De Huismus is niet alleen landelijk, maar ook in Fryslân, de meest getelde soort tijdens de Nationale Tuinvogel Telling.

23 JANUARI

Oosterse tortel voor 't eerst in Nederland
In het Friese Warga is een zeldzame Oosterse tortel gesignaleerd. De duif werd per toeval gefotografeerd door vogelaar Gerrit Nijboer. ,,Ik had hem niet herkend. Ik dacht dat het een Zomertortel was.'' Het is volgens Vogelbescherming de eerste keer dat een Oosterse tortel in Nederland is gezien. ,,Normaal gesproken leeft en overwintert hij in Centraal-Azië'', aldus woordvoerder Hans Peeters.
Het Friese plaatsje werd vrijdag overspoeld met fotografen en vogelaars. ,,Vanochtend om half negen stond de eerste vogelaar op de uitkijk, hij kwam helemaal uit Maastricht.'' Nijboer zegt dat er bijna constant vreemden in het dorp zijn. ,,Met grote verrekijkers en telelenzen. Niemand heeft volgens mij nog een goede foto, terwijl ikzelf gewoon een simpel cameraatje heb gebruikt'', gniffelt hij. De Oosterse tortel is volgens Peeters uit de koers geraakt. ,,Het kan zijn dat de scherpe oostenwind de vogel in de war heeft gebracht.'' De kans dat de vogel op eigen kracht terugvliegt is klein. Wel worden zijn overlevingskansen hoog ingeschat, aangezien het dier een zaadeter is en dat is er genoeg. Voortplantingskansen heeft het duifje echter weinig. De enige mogelijke partner is de zomertortel. Deze vogel is echter ook zeldzaam in Nederland. Bron: ANP

22 JANUARI

Grote pijlinktvissen gestrand
Op Vlieland strandde afgelopen weekend een Grote pijlinktvis. In december was er al een op Texel aangespoeld. Grote pijlinktvissen zijn de grootste inktvissoort in de Noordzee en kunnen tot 150 cm lang worden. Van hun soortgenoot, de Gewone pijlinktvis (maximaal 75 cm lang), worden geregeld eiersnoeren en soms rugschilden gevonden, maar van de Grote pijlinktvis zijn zulke vondsten heel zeldzaam. De Vlielandse vondst is binnenkort te zien op sterk water in Bezoekerscentrum de Noordwester.

21 JANUARI

Landelijke Klapekstertelling
Voor sommigen is het een vertrouwd beeld in de winter, voor anderen blijft het toch een zeldzame gast in de regio: de Klapekster Lanius excubitor. In de trektijd duiken Klapeksters op allerlei plekken op. Een deel van deze vogels blijft maar kort en vertrekt naar elders. Een ander deel blijft daarentegen hangen in ons land om er de winter door te brengen. Op welke plekken zitten ze vooral? Hoeveel verblijven er deze winter in ons land? Zijn er opvallende verschillen met vorige winters?
Waarneming.nl en SOVON slaan opnieuw de handen ineen. Na de succesvolle tellingen van vorige winters, opgestart door Matthijs Broere, wordt de landelijke Klapekstertelling dit jaar herhaald. Dit wordt zoveel mogelijk gedaan in samenwerking met lokale vogelwerkgroepen, KNNV, IVN, etcetera. Hoe meer mensen meetellen, hoe completer het landelijke overzicht kan worden. Doe daarom mee! Elke klapeksterwaarneming is waardevol. Lees meer op de website van SOVON.

15 JANUARI

Vergrijsde Grutto’s
In haar promotieonderzoek heeft biologe Julia Schröder van de Rijksuniversiteit Groningen een verontrustende ontwikkeling in de Nederlandse populatie Grutto’s aangetoond. Dat het slecht gaat met deze weidevogel is al vele jaren bekend. Maar nu blijkt dat de situatie van de Grutto nog dramatischer is dan gedacht. Door verarming van het platteland en het vroege maaien is het broedsucces van deze vogelsoort al jaren uiterst laag. Het effect hiervan wordt echter gemaskeerd door de lange levensduur van de Grutto (enkele tientallen jaren). De populatie vergrijst!

13 JANUARI


Nationale Tuinvogeltelling
Elke vogel telt! Iedereen kan meedoen aan de Nationale Tuinvogeltelling en zo meehelpen om gegevens te verzamelen voor onderzoek naar vogels. Vogelbescherming Nederland organiseert dit jaarlijkse grootse evenement in het weekend van 23 en 24 januari in samenwerking met SOVON Vogelonderzoek Nederland. Noteer een half uur lang alle vogels die u in uw tuin of op het balkon ziet en vul uw bevindingen in op www.tuinvogeltelling.nl. De ingestuurde gegevens worden gebruikt voor onderzoek naar vogels en daarnaast wordt aan de hand van alle waarnemingen de 'Nationale Tuinvogel Top tien 2010' samengesteld.

1 JANUARI 2010

BMP-cursus moerasvogels
Dit voorjaar organiseren SOVON en IVN-Leeuwarden (bij voldoende deelname) weer een BMP-cursus. Na recente cursussen in 2003, 2006 en 2007 zal de cursus wederom toegespitst worden op het leren inventariseren van broedende moerasvogels. De cursus bestaat uit vijf theorieavonden en zes veldbezoeken, in de periode eind maart tot en met begin juli. Tijdens de veldbezoeken, onder leiding van een ervaren praktijkleraar, wordt direct (in kleine groepen) gestart met het inventariseren van een moerasgebied. Zie verder onder oproepen.

31 DECEMBER 2009

TWIRRE wenst iedereen een groen en natuurlijk 2010!

23 DECEMBER

It Fryske Gea verbiedt 'aaisykjen' in natuurgebied 
It Fryske Gea verbiedt met ingang van het komende voorjaar het 'aaisykjen' in haar natuurgebieden. Dit heeft directeur Ultsje Hosper woensdag bekendgemaakt. Hosper wijst er op dat in een groot deel van de Gea-terreinen het rapen van kievitseieren al niet meer mocht, omdat daar de Natura 2000-richtlijn van kracht is. Nu is ook de rest van de weidevogelgebieden verboden terrein. Als reden noemt de natuurorganisatie de achteruitgang van weidevogels. Rust in de broedtijd in de natuurgebieden wordt door It Fryske Gea van groot belang geacht. Bron: Leeuwarder Courant

20 DECEMBER

Winterse geboortegolf op Griend
Voor het derde achtereenvolgende jaar zijn op het Waddeneiland Griend Grijze zeehonden geboren. Op 11 december lagen er op het strand acht volwassen dieren en vier kalfjes. De jongen waren nog maar enkele dagen oud. Ze vallen dan op door hun witte pels. De Grijze zeehond komt voornamelijk voor in de westelijke Waddenzee. De dieren brengen hun jongen in december ter wereld, op zandplaten en stranden waar ze niet worden verstoord. De afgelopen jaren hebben de zeezoogdieren ook het voor mensen afgesloten eiland Griend ontdekt.

25 NOVEMBER

Meetnet Slaapplaatsen
Deze winter wordt met een nieuw project gestart waar SOVON al enige tijdje mee bezig was: een Meetnet Slaapplaatsen. Vogels worden in Nederland behoorlijk intensief gemonitoord, maar slaapplaatsen vormen hierop een uitzondering. Een aantal vogelaars telt al slaapplaatsen van bijvoorbeeld Grote zilverreiger of Scholekster. We willen nu beginnen om de belangrijkste slaapplaatsen in Nederland in kaart te gaan brengen. Lees de rest van het bericht op www.sovon.nl.
Aanstaande zaterdag op de Landelijke Dag in Nijmegen kun je bij de projectenstand van SOVON informatie krijgen over deze telling. Ook kun je daar zien hoe de invoer gaat en hoe je bijvoorbeeld een telgebied kunt claimen.

6 NOVEMBER





Zelf aan de slag in de natuur op 7 november
Kom zaterdag 7 november 2009 naar de Natuurwerkdag! Landschapsbeheer Friesland organiseert de Natuurwerkdag al weer voor de 9e keer. Verspreid over de hele provincie zijn er 20 locaties waar gewerkt kan worden. De activiteiten bestaan uit kleinschalige onderhoudswerkzaamheden zoals zagen, snoeien, hooien, schoonmaken van paden en poelen, knotten van wilgen en verwijderen van riet. Iedereen die zich vrijwillig wil inzetten voor het landschap kan zich aanmelden op de website www.natuurwerkdag.nl . Ook als je geen ervaring hebt met landschapsonderhoud ben je van harte welkom.

24 OKTOBER

Nacht van de Nacht activiteiten 
Kom vannacht naar de vijfde Nacht van de Nacht en geniet van de pracht van een donkere nacht. De Nacht van de Nacht vraagt aandacht voor het behoud van de donkere nacht. Tijdens activiteiten door het hele land kunt u op stap in het duister. Verhalen bij het kamp-vuur, op zoek naar nachtdieren, varen in het schemer-donker, of workshops nachtfotografie, er is te veel om op te noemen. Klik hier voor een overzicht van alle activiteiten op volgorde van plaatsnaam die in en rond de Nacht van de Nacht 2009 in Fryslân worden georgani-seerd. Klik op de activiteit voor meer informatie.
De Nacht van de Nacht is een initiatief van De Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu.

23 OKTOBER

Argusvlinder verdwijnt
De Argusvlinder lijkt zich langzaam terug te trekken uit Nederland. Nadat de soort eerder al verdween van de hogere zandgronden in Gelderland, Overijssel en Drenthe, is deze zich nu verder gaan terugtrekken uit heel Oost-Nederland. De achteruitgang is ook merkbaar in de duinen van West-Nederland, meldt De Vlinderstichting op de website Natuurbericht.nl. De terugloop van het aantal vlinder is eveneens zichtbaar in andere West-Europese landen. "De aantallen Argusvlinders zijn meer dan 90% achteruit gegaan in vergelijking met 1990."  Bron: Leeuwarder Courant

19 OKTOBER

Schiermonnikoog pikkedonker
Nergens in Nederland is het zo donker als op Schiermonnikoog. Uit onderzoek van bureau Sotto le Stelle blijkt dat het de donkerste plek van het land is. Het Groninger Hoge Land staat op nummer twee en de Friese waddenkust prijkt op de derde plaats. Nederland is een van de meest verlichte landen, volgens de stichting Natuur en Milieu en de provinciale Milieufederaties. En die verlichting neemt jaarlijks 3 tot 5 procent toe. De hemel kleurt daarom grijs of zelfs geel. Zo kun je de sterren steeds slechter zien en fluiten vogels van schrik zelfs 's nachts. Op Schiermonnikoog zijn op een onbewolkte maanloze nacht ongeveer drieduizend sterren te zien, terwijl dat in een gebied zoals Roggebotzand in Flevoland gedaald is naar 1.600 sterren. In de Gelderse Vallei zijn dat er nog maar zeshonderd. Zaterdag 24 oktober vindt voor de vijfde keer de Nacht van de Nacht plaats om duisternis te promoten. Bron: Leeuwarder Courant

15 OKTOBER

Gentiaanblauwtje bijna verdwenen uit Fryslân
Het Gentiaanblauwtje is een specialist, die bijzondere eisen stelt aan zijn leefgebied. In Fryslân waren in 2000 nog negen vliegplaatsen, maar in 2009 is daarvan nog maar een over. Het Gentiaanblauwtje is in heel Nederland en zelfs in Europa een bedreigde soort. Niet alleen hebben de rupsen de zeldzame plant Klokjesgentiaan nodig, maar ze kunnen ook niet overleven als een bepaalde mierensoort niet voldoende aanwezig is. Deze knoopmieren nemen de rups in augustus en september mee naar hun mierennest onder de grond en daar blijft deze rups de hele winter. Hij verpopt er ook. De mieren gebruiken in ruil voor deze verzorging een zoete stof uit een klier op zijn rug. De mieren kunnen wel zonder de rups, maar de rupsen niet zonder de mieren. Buiten het mierennest kunnen ze niet overleven. Het Gentiaanblauwtje kan dus alleen blijvend voorkomen als er voldoende Klokjesgentianen zijn, maar ook voldoende knoopmieren. In Fryslân waren er in 2000 nog negen plekken waar het Gentiaanblauwtje zich thuis voelde. Inmiddels is de soort nog maar op een klein snippertje vochtige heide aanwezig, in de omgeving van Oldeberkoop.  Bron: De Vlinderstichting

13 OKTOBER

Tonnen Kokkels uit Nationaal Park geharkt
Natuurmonumenten is zeer ontstemd over de keuze van kokkelvissers om Kokkels te vangen in Nationaal Park Schiermonnikoog. Gistermiddag zijn acht kokkelvissers begonnen met het binnenharken van 280.000 kilo Kokkels op de Oude Wal van Schiermonnikoog. Vanmorgen zijn de werkzaamheden voortgezet. De banken liggen in het door Natuurmonumenten beheerde Nationaal Park en zijn van levensbelang voor de wadvogels. Provincie Fryslân verleende vorige week de vergunning voor onder meer dit gebied, terwijl het beheer- en inrichtingsplan voor het Nationaal Park het behoud van de schelpenbanken voorschrijft. Het handkokkelen is de inwoners van Schiermonnikoog al jaren een doorn in het oog. In het Nationaal Park heeft de natuur voorrang, daar past geen commerciële oogst bij.
"Natuurmonumenten voelt zich overvallen", aldus een verbijsterde Otto Overdijk, beheerder voor Natuurmonumenten. "De afgelopen jaren hadden we steeds goed overleg met de kokkelvissers en kwamen we er samen uit. Wij zijn niet tegen handkokkelen." Wel heeft Natuurmonumenten altijd aangegeven dat wegvangen van de Kokkels binnen de grenzen van NP Schiermonnikoog onbespreekbaar is. "Deze kokkelbanken zijn onmisbaar voor de Scholeksters. Het is hun voedsel. Nu verdwijnen de Kokkels in blikken naar het buitenland en verdwijnt straks de Scholekster uit de Waddenzee." De laatste jaren is het aantal Scholeksters gehalveerd. Omdat de kokkelbanken in de buurt liggen van een hoogwatervluchtplaats, zal het opschrapen tevens leiden tot onaanvaardbare verstoring van uitrustende trek- en wadvogels. Juist in deze tijd hebben deze hun rust nodig, om op krachten te komen voor de winter of de lange reis naar het zuiden. Daarbij komt dat zich in de omgeving van de Kokkels recent zeegras heeft gevestigd. "Het is ongewenst om hier de bodem te verstoren."

10 OKTOBER

Najaarsbijeenkomst SOVON/FFF
Wat hebben 'onze' Purperreigers, Gekraagde roodstaarten, Zomertortels en Kemphanen gemeen met Poolse Bosruiters, Spaanse Kleine zwartkoppen en Italiaanse Kleine zilverreigers? Allemaal verblijven ze een groot deel van het jaar in Afrika, waar de Sahelzone met haar wetlands van levensbelang is. Eddy Wymenga wijdde met Leo Zwart, Rob Bijlsma en Jan van der Kamp vijf jaar aan de totstandkoming van het boek Living on the edge. Eén van de allermooiste ecologische standaardwerken ooit. Bijna 600 pagina's dik, een paar kilo zwaar. Living on the edge beschrijft de Sahel en hoe het landschap en de overwinteringsomstandigheden voor veel van 'onze' vogels er veranderen. Die veranderingen zijn van grote invloed op de aantallen die we in ons koude kikkerland vaststellen met broedvogelinventarisaties, slaapplaatstellingen e.a. Onmisbare informatie voor wie meer wil weten over het hoe en waarom van trends en aantallen.
Living on the edge werd op 12 september jl. gepresenteerd. Op de Najaarsbijeenkomst van SOVON en FFF op donderdag 19 november (zie agenda) doen we dat dunnetjes over. Eddy Wymenga zal de 'ins & outs' geven van soorten die in Fryslân voorkomen en in de Sahelzone overwinteren. En dat alles vanzelfsprekend met prachtig beeldmateriaal uit de regio en het onuitputtelijke enthousiasme dat we van Eddy gewend zijn.

4 OKTOBER

Nacht van de Nacht 
Nederland is één van de meest verlichte landen ter wereld en echt donkere plekken zijn hier schaars. De Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu roepen iedereen op om naar de vijfde Nacht van de Nacht te komen. Zaterdag 24 oktober 2009 vragen zij aandacht voor het behoud van de donkere nacht. Tijdens activiteiten door het hele land kunt u op stap in het duister. Verhalen bij het kampvuur, op zoek naar nachtdieren, varen in het schemerdonker, of workshops nachtfotografie, er is te veel om op te noemen. Kijk op de website voor een overzicht van alle activiteiten bij u in de buurt: de Nacht van de Nacht.

23 SEPTEMBER

Zaterdag: Van der Ploeg symposium 
Plantenman en biologieleraar Douwe Taeke Engelbertus van der Ploeg is in 2006 overleden. Dit jaar zou hij 90 jaar zijn geworden. Verschillende organisaties wilden hierbij stilstaan, omdat ze veel aan zijn kennis en inzet hebben te danken. In dat kader wordt er op 26 september een symposium georganiseerd: 'Op Planten net úsjoen'. U wordt van harte uitgenodigd om dit symposium opgedragen aan D.T.E. van der Ploeg bij te wonen. Klik op bovenstaand icoontje voor het programma.

5 SEPTEMBER

Bruinvis aangespoeld op Vlieland
Op de uiterste westpunt van Vlieland is deze week een dode Bruinvis aangespoeld. Strandjutter Folkert Janssens vond de 1,20 meter lange walvisachtige woensdagochtend. De laatste jaren spoelen steeds meer Bruinvissen aan op de Nederlandse kust. Naturalis onderzoekt hoe dit kan. Bron: Leeuwarder Courant

 

 

 

 

27 AUGUSTUS

Nationale Nachtvlindernacht 2009
Op vrijdagavond 28 augustus 2009 vindt voor de vijfde keer de Nationale Nachtvlindernacht plaats, georganiseerd door De Vlinderstichting en de Werkgroep Vlinderfaunistiek. Ook in het aansluitende weekend kan onder de noemer van Nationale NachtvlinderNacht gevlinderd worden. Lees hier meer.

 

9 AUGUSTUS

Meldpunt vleermuizen en marters
Mensen die een vleermuis of Steenmarter in huis aantreffen, kunnen voortaan zeven dagen per week bellen met (06) 10 17 22 18. Martijn Broekman coördineert de klachtenafhandeling en meldingen bij Landschapsbeheer Friesland. Daarnaast kunnen ook vleermuis- of steenmarterwaarnemingen buitenshuis worden doorgegeven, denk bijvoorbeeld aan verkeersslachtoffers. In het geval van overlast geeft een deskundige telefonisch instructies of komt hij/zij bij u thuis. Meer informatie is te vinden op de website: www.meldpuntvleermuizenenmarters.nl.

4 AUGUSTUS

Ree op Schiermonnikoog
Voor het eerst in vele jaren is er een Ree gezien op Schiermonnikoog. Het dier is door meerdere eilandbewoners waargenomen, onder anderen door Jan Holwerda. Hij zag het dier dinsdagmiddag rond half vier bij de Kooiduinen het maïsveld in schieten. "Ik wist zeker dat het een Ree was", zegt Holwerda, gepensioneerd boer en natuurliefhebber. "Het is me een raadsel hoe die daar gekomen is." Erik Jansen, medewerker van Natuurmonumenten op Schier, kreeg dinsdag ook meldingen over de Ree binnen. De Ree mag volgens hem gewoon blijven, als hij op een natuurlijke manier naar het eiland is gekomen. Waarschijnlijk gaat het om een mannetje van de vaste wal, dat geen eigen territorium kent. Reeën kunnen goed zwemmen, maar het is volgens Holwerda wel meer dan vijftien jaar geleden dat een Ree op het eiland terecht kwam.

3 AUGUSTUS

Distelvlinder grote winnaar
De Distelvlinder is veruit de meest waargenomen dagvlinder tijdens de eerste tuinvlinderteliing die in het weekend van 1 en 2 augustus is gehouden. Atalanta, Dagpauwoog en Kleine vos volgden op eerbiedige afstand. Bron: De Vlinderstichting

30 JULI

Tuinvlindertelling
Een Oranjetipje, een Dagpauwoog, of het Klein koolwitje: Vlinders zijn een lust voor het oog. Iedereen met een tuin kan ze rond deze tijd tegenkomen. Maar het gaat niet goed met de Nederlandse dagvlinders. Zelfs algemene soorten gaan achteruit. Daarom organiseert De Vlinderstichting dit weekend voor het eerst een tuinvlindertelling. De achteruitgang van de Nederlandse vlinderstand speelt al sinds de jaren zestig. Belangrijkste oorzaak is het verdwijnen en versnipperen van geschikte leefgebieden. Ook de verdroging, een teveel aan voedingsstoffen en verstoring spelen een rol. Een algemene vlinder als de dagpauwoog is de laatste decennia met 90% afgenomen. De Vlinderstichting organiseert de tuinvlindertelling om te weten te komen hoe het met de vlinderstand in de bebouwde leefomgeving is gesteld. In België bestaat de tuinvlindertelling al jaren. Meedoen met het Nederlandse equivalent is eenvoudig. U telt u vlinders in uw eigen tuin en geeft de waarnemingen door op www.vlindermee.nl. Op deze website is ook een handige vlinderzoekkaart te downloaden, die u mee kunt nemen tijdens het tellen. Bron: De Vlinderstichting

28 JULI

Tweede Vos geschoten op Vlieland
Jagers hebben dit weekeinde op Vlieland opnieuw een vos geschoten. Eerder gebeurde dat al afgelopen woensdag. Beide vossen zijn mannetjes van ongeveer een halfjaar oud. Staatsbosbeheer weet vrij zeker dat er nog enkele vossen op het eiland zijn. De jacht wordt daarom voortgezet, zegt een woordvoerder maandag. Op de Waddeneilanden zijn nooit eerder vossen gezien. De roofdieren komen er van nature niet voor en zijn waarschijnlijk door mensen uitgezet. Ze hebben al grote schade aangericht aan honderden nesten van vogels als meeuwen, lepelaars en aalscholvers. Omdat eenmaal gevangen vossen niet ergens anders mogen worden uitgezet, maakt de wildbeheereenheid op het eiland jacht op de dieren. De geschoten vossen zijn overgedragen aan de politie, die de herkomst van de dieren onderzoekt. Het is nog niet duidelijk wat er na het onderzoek met de lichamen van de dieren gebeurt. Het informatiecentrum De Noordwester op Vlieland heeft laten weten de geschoten vossen te willen opzetten, maar hierover is volgens Staatsbosbeheer nog geen duidelijkheid.

23 JULI

Eerste vos afgeschoten
Jagers hebben dinsdag een van de vossen op het waddeneiland Vlieland afgeschoten. Het diertje is een van een groep vossen die het eiland teisteren. De politie meldde het afschieten donderdag. Vorige week kondigde Staatsbosbeheer aan dat er jacht zou worden gemaakt op de vossen die grote schade hebben aangericht onder de vogel-populatie op het eiland. De vos die nu als eerste is afgeschoten, werd geraakt toen hij afkwam op de geur van dode dieren die door jagers waren neergelegd. De dode vos is overgedragen aan de politie. Die gaat probeert met DNA-onderzoek te achterhalen hoe de dieren op het eiland zijn gekomen. Omdat de vos normaal gesproken niet op het eiland voorkomt, denkt Staatsbosbeheer dat de dieren zijn uitgezet. Staatsbosbeheer vermoedt dat er minimaal nog een volwassen vos en enkele welpen op het eiland rondlopen. Bron: ANP

17 JULI

Vossenjacht start dit weekend
Dit weekeinde of uiterlijk begin volgende start de jacht op Vossen op Vlieland. Acht eilander jagers van de wildbeheereenheid proberen de dieren af te schieten. Van vangen en elders loslaten is geen sprake meer. Dit is verboden. Staatsbosbeheer wil niets zeggen over de manier waarop de jagers te werk gaan. ,,Mogelijk ontstaat hierdoor onrust en dat willen we voorkomen. Niet dat hier overigens reden voor is. Er is bij ons, de gemeente Vlieland en politie brede steun voor het plan waarmee de jagers donderdagmiddag zijn gekomen'', zegt Rien Cardol van Staatsbosbeheer. Verwacht wordt dat de vossen binnen een tot twee weken zijn geschoten. ,,Als dit niet lukt, zetten we meer jagers in.'' Ondertussen is het leefgebied afgesloten. De Kroon's Polder wordt bewaakt. Bron: Leeuwarder Courant

16 JULI

Zeldzame vlinders in Lendevallei
Langs de Lende onder Wolvega vliegen dezer dagen tientallen Grote weerschijnvlinders Apatura iris. De zeldzame dagvlindersoort beleeft in het reservaat van It Fryske Gea een topjaar. Ook in de Noordoostpolder en Noordwest-Overijssel is de Grote weerschijnvlinder dit jaar opvallend aanwezig. De Vlinderwerkgroep Friesland telde deze maand meer dan dertig volwassen exemplaren, wat door de landelijke Vlinderstichting als ´spectaculair' wordt bestempeld. De vlinder is saai bruin, tot de zon erop schijnt: dan lichten de vleugels blauw iriserend op. Bron: Leeuwarder Courant

14 JULI

Vossen op Vlieland!
Het eerder uitgesproken vermoeden dat er een Vos is op Vlieland is bevestigd. Enkele mensen hebben gemeld Vossen te hebben gezien en er zijn ook filmbeelden gemaakt van een Vos. Het verklaart waarom er vele honderden nesten van Aalscholvers, Lepelaars, Zilver- en andere meeuwen op het eiland zijn leeggeroofd. Omdat er sprake is van een illegale introductie en vanwege de negatieve invloed op het bestaande ecosysteem op Vlieland heeft Staatsbosbeheer in overleg met gemeente, provincie en ministerie van LNV besloten om in te grijpen.
Het is niet waarschijnlijk dat Vossen op eigen kracht Vlieland kunnen bereiken. Dat betekent dat de Vos door mensen is meegebracht en de aanwezigheid geen gevolg is van een natuurlijk proces. De introductie is dan ook illegaal en in strijd met artikel 14 van de Flora- en faunawet. Daarom hebben  Staatsbosbeheer en de Gemeente Vlieland  besloten aangifte te doen bij de politie.
Vossen komen niet voor op de Waddeneilanden. Mede daardoor zijn de eilanden een paradijs voor vogels die meestal ongestoord op de grond kunnen broeden. Vossen hebben een sterk negatieve invloed op dit ecosysteem en er is dus alle reden om snel in te grijpen. Bron: Staatsbosbeheer

11 JULI

Kuikens Grauwe kiekendief aan springtij ontkomen
Medewerkers van It Fryske Gea hebben vier kuikens van de zeldzame Grauwe kiekendief voor verdrinking behoed. Springtij bedreigde vrijdag het nest op de kwelder van het buitendijkse Noord-Friese natuurgebied. Drie andere nesten konden niet worden gered. Het feit dat maar liefst vier broedparen van de Grauwe kiekendief zich op de kwelders hebben gevestigd, is een spectaculaire ontwikkeling in de geschiedenis van het buitendijkse natuurproject, waar gaten in kaden zijn gemaakt om het zeewater in de zomerpolders vrij spel te geven. Dit jaar voor het eerst broedden er vier paren van de grauwe kiekendief, een paartje van de Blauwe kiekendief en een paartje van de Velduil. Het zijn alle drie zeldzame soorten die elders op het Friese vasteland niet voorkomen. Bron: Leeuwarder Courant

9 JULI

Uit het Logboek Griend
Verheugd als we zijn vanwege het paartje Lepelaars, dat nu al bijna drie weken zit te broeden, zijn er ook een paar soorten die de laatste jaren een vaste waarde waren op de broedvogellijst van Griend, maar die dit seizoen (nagenoeg) ontbreken.
Eén daarvan is de Velduil. Dat is een heel zeldzame broedvogel in Nederland geworden, met nog maar zo’n 20 broedparen, allemaal op de Waddeneilanden. In april zagen we een paar keer eentje vliegen, en we dachten dat het wel weer snor zou zitten. Maar daarna hebben we niets meer van ze vernomen. Gisteren vonden we de reden daarvoor. In de duinen lagen de niet meer zo heel verse resten van een volwassen Velduil. Dood dus, en aan de sporen te zien zeer waarschijnlijk opgegeten door een Slechtvalk.
Nummer twee is de Middelste zaagbek. Ook al zo’n zeldzame vogel, die alleen op Griend en in de Grevelingen jaarlijks broedt. Maar de aantallen op Griend nemen af, en al een aantal jaren lukt het de vogels niet meer om hun jongen groot te brengen. Groepen pas uit het ei gekomen jongen zie je binnen een paar dagen kleiner worden en uiteindelijk verdwijnen. We vermoeden dat dit onder andere te maken heeft met het verdwijnen van de baai aan de westzijde van het eiland. Deze bood de jongen zowel beschutting als voedsel. Dit jaar leek het er op dat er helemaal niet gebroed zou worden. Maar gisteren zagen we in de baai toch nog één klein jong moedig achter z’n moeder aan zwemmen. Hopelijk is het niet het laatste jonge zaagbekje van Griend.

8 JULI

Vooraankondiging Van der Ploeg symposium
Plantenman en biologieleraar Douwe Taeke Engelbertus van der Ploeg is in 2006 overleden. Dit jaar zou hij 90 jaar zijn geworden. Verschillende organisaties wilden hierbij stilstaan, omdat ze veel aan zijn kennis en inzet hebben te danken. In dat kader wordt er op 26 september een symposium georganiseerd: 'Op Planten net úsjoen'. U wordt van harte uitgenodigd om dit symposium opgedragen aan D.T.E. van der Ploeg bij te wonen. Zie verder onze agenda.

4 JULI

Nesten Blauwe kiekendief geplunderd
Op Terscheling werden vorige week twee nesten van de zeer zeldzame Blauwe kiekendief leeggeroofd. In Nederland vliegen er van deze roofvogel nog maar een kleine dertig stellen rond. Uit twee nesten werden vijf jongen en drie eieren weggehaald. Naar één van de nesten liep duidelijk een pad dat door mensen moet zijn gemaakt. Bovendien verdwenen de jonge vogels op het moment dat zij bijna konden vliegen: in het handelscircuit het meest gunstige moment om ze te verpatsen. De politie en Staatsbosbeheer houden de nesten van de blauwe kiekendief na de plundering van vorige week extra in de gaten.

26 JUNI

Waddenzee is werelderfgoed
Veel Nederlanders wisten het al jaren, maar nu is het dan officieel: het waddengebied is een natuurgebied van wereldklasse. Vandaag heeft UNESCO de Waddenzee tot werelderfgoed benoemd. Daarmee is deze zee gelijkgesteld met beroemde natuurgebieden als Yellowstone in de Verenigde Staten en de Kilimanjaro in Tanzania, die eerder al deze UNESCO-status kregen. Dat betekent dat wereldwijd wordt erkend dat de Waddenzee van bijzonder belang is voor onze planeet.

25 JUNI

Grutto vliegt non-stop naar Afrika
Een van de vijftien Grutto's die met een zendertje in de buikholte rondvliegen, is in West-Afrika aangekomen. Grutto Heidenskip, genoemd naar de plaats waar ze gevangen werd, werd afgelopen zaterdag voor het laatst in Fryslân gepeild. Dinsdagochtend passeerde ze de Senegalrivier, tussen Mauretanië en Senegal. Het diertje heeft ruim vierduizend kilometer afgelegd met een gemiddelde snelheid van 80 kilometer per uur . ,,Als je de meewind daarvan aftrekt, blijft er nog steeds een snelheid over van bijna vijftig kilometer per uur. Een indrukwekkende prestatie,” zegt hoogleraar Theunis Piersma van de Rijksuniversiteit Groningen. Piersma's onderzoeksgroep voorzag de Grutto's in mei van een satellietzendertje, in de hoop meer te weten te komen over hoe de vogels tussen hun winter- en zomerverblijf trekken. Bron: Leeuwarder Courant

15 JUNI

Logboek Griend
Op het vogeleiland Griend zijn Date Lutterop en Giny Kasemir de vogelwachters die diverse werkzaamheden op het eiland uitvoeren. In het logboek kun je wekelijks lezen wat er allemaal gebeurt op Griend. Tellingen, foto's en verhalen van het leven op een onbewoond eiland. Volg hun belevenissen hier en klik door naar het Logboek Griend.

31 MEI

Volg de Grutto's via Google
Via googlemaps kunt u onderstaande vijftien Grutto's volgen op hun reis naar het zuiden. In Afrika kunnen we zien in welke gebieden ze overwinteren. Klik hier!

30 MEI

Vijftien Grutto’s met zendertje in de buik
In Fryslân vliegen vijftien Grutto’s rond met satellietzendertjes in de buik. De Amerikaanse dierenarts Daniel Mulcahy en zijn Texelse collega David Tijsen hebben de vogels vorige week van de zendertjes voorzien. Onderzoekers van Rijksuniversiteit Groningen hopen de Grutto’s een jaar te kunnen volgen in hun broedgebied en ook gedurende hun trektochten naar Zuid-Europa en Afrika.
Het werken met gezenderde vogels voor onderzoek is niet nieuw, maar meestal krijgen de dieren het zendertje mee in een tuigje op de rug. Dat is bij Grutto’s niet zo praktisch, stelt hoogleraar Theunis Piersma, die bij het onderzoek betrokken is. Het zou de stroomlijn van de vliegende vogels verstoren. Gekozen is daarom voor een operatief aangebrachte implantatie. Bron: Leeuwarder Courant

27 MEI

Blauwe kiekendief knijpt er bijna tussenuit 
De Blauwe kiekendief en de Waddeneilanden horen bij elkaar. Decennia lang was dit het geval, maar de laatste jaren wordt de broedpopulatie steeds kleiner. De afgelopen vijf jaar is het aantal broedparen gehalveerd. Als we niet uitkijken knijpt de vogel er langzaam tussenuit, als een oude (kieken)dief... Lees verder. Op de website van SOVON Vogeldonderzoek Nederland is meer achtergrondinformatie te vinden.

20 MEI

Exoten tellen op biodiversiteitsdag
Op vrijdag 22 mei staan er over de hele wereld activiteiten gepland om extra aandacht te geven aan planten, dieren en micro-organismen en hoe we daarmee omgaan. Dit jaar wordt in het bijzonder aandacht besteed aan 'exoten'. Exoten zijn planten, dieren en micro-organismen die van nature niet in een gebied voorkomen maar er door toedoen van de mens toch zijn gekomen. Sommige daarvan kunnen problemen veroorzaken, andere kunnen juist een aanvulling zijn. In Nederland zijn er meer dan 600 soorten exoten. Hoeveel er precies zijn weten we niet altijd. Daarom nodigen we jou uit om te helpen met het tellen van exoten en meer te leren over exoten zoals de Halsbandparkiet en de Pallas eekhoorn.

17 MEI

Roeken laten zich moeilijk bestrijden
Friese gemeenten roepen de hulp in van het rijk bij de bestrijding van roekenoverlast in dorpen en steden. De vogels in hun grote kolonies zijn niet populair. Ze schijten en krijsen en jagen mensen de stuipen op het lijf. Dat is bijvoorbeeld het geval bij Heemstra State in Oentsjerk, waar de Vereniging van Friese gemeenten donderdag een bijeenkomst aan het probleem wijdde. Met een ontheffing van het natuurministerie mogen de roeken verjaagd worden naar een plaats waar mensen er minder last van hebben. Dat is moeilijk, zo is de ervaring in Heerenveen. Het kan ook niet altijd, zo blijkt in Oentsjerk. Voor de kolonie in Heemstra State ontbreekt in de omgeving een geschikte alternatieve plek. Bron: Leeuwarder Courant

16 MEI

Fryske plantenammen 
Het figeblêdmoalstokje staat voor de driedelige ambrosia, de skodkopkesigge is de trilgraszegge en de plodzige krôde is de zwaardherik. Een groep mensen van onder andere de Fryske Feriening foar Fjildbiology heeft zich gebogen over Friese namen voor planten die zich de laatste jaren in Fryslân hebben gevestigd of die op korte termijn worden verwacht. Er bestaat al een Friese namenlijst. Deze behoorlijk imponerende reeks wordt nu flink uitgebreid. De samenstellers hebben bij het bedenken van de namen onder andere gekeken naar de eigenschappen en vindplaatsen van de planten, naar kruidenboeken en het 'Frysk taaleigene'. Mensen met verstand van taal en planten kunnen de lijst becommentariëren. Bron: Leeuwarder Courant

15 MEI

Nationale Plonzenweekend
Dit weekend vindt het Nationale Plonzenweekend plaats, georganiseerd door de stichting RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland). Iedereen kan meedoen! Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk mensen in hun eigen tuinvijver of bij een sloot of plas in de omgeving kikkers, padden en salamanders gaan tellen. Kent u de soorten nog niet zo goed? Geen nood, ook het aantal kikkerplonzen in het water telt mee!
Het Plonzenweekend van 2008 was erg succesvol. Door heel Nederland zijn maar liefst 15.000 amfibieën geteld. Veel van de ruim 1.000 deelnemers hebben amfibieën in hun eigen tuinvijver geteld. Voor RAVON die de landelijke amfibieëndatabank beheert, leverde dit veel interessante gegevens op. Tuin(vijver)waarnemingen worden namelijk minder vaak doorgegeven.

14 MEI

Exoten
Vanaf vandaag staan 925 exotische planten, dieren en schimmels online op www.nederlandsesoorten.nl/exoten. Exoten zijn soorten die door de mens bewust of onbewust Nederland zijn binnengebracht en die zich zelfstandig in de natuur handhaven. De meeste exoten zijn onschuldig, maar sommige kunnen ecologische en economische schade veroorzaken. Over 25 'voorbeeldexoten' staat uitgebreide informatie op de website, die tot stand is gekomen op initiatief van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Naturalis. De informatie is onderdeel van het Nederlands Soortenregister. Dit online-register geeft een actueel beeld van de stand van de Nederlandse biodiversiteit. De Halsbandparkiet en de Grote waternavel zijn twee voorbeelden van de 25 exotische soorten, waarover nu extra informatie is te vinden zoals verspreidingskaartjes, foto's en filmpjes, herkenning, schade en nut. De informatie is afkomstig van partners van Naturalis, specialisten uit een groot aantal (vrijwilligers)organisaties, zoals Zoogdiervereniging, FLORON en Stichting Anemoon.
Nu overheden en wetenschappers online kunnen zien welke exoten waar in Nederland aanwezig zijn, kunnen ze analyseren hoe de soorten zich ontwikkelen en welke risico's ze mogelijk opleveren. Met die gegevens kunnen ze manieren vinden om te voorkomen dat schadelijk exoten hier terechtkomen en beheerplannen opstellen. Als ook consumenten weten welke risico's sommige exoten met zich meebrengen, kunnen ze zelf schade helpen voorkomen. Bij schadelijke exoten is het van belang te voorkomen dat ze zich in Nederland kunnen vestigen. Zo is het beter om bij tuincentra gekochte waterplanten en vissen voor vijvers en aquaria niet uit te zetten in de vrije natuur.
Op Wereldbiodiversiteitsdag (22 mei) worden biologen, vrijwilligers en het grote publiek opgeroepen om exoten te tellen in hun eigen omgeving. Waarnemingen kunnen vanaf 18 mei worden doorgegeven op www.exotentellen.nl.

25 APRIL

Eekhoorn favoriete zoogdier van Nederland
In februari startten Grasduinen en de Zoogdiervereniging de zoektocht naar het leukste, aantrekkelijkste en meest bijzondere zoogdier van Nederland. 2.267 stemmen later is de balans opgemaakt. Met 379 stemmen is de Eekhoorn een overtuigende nummer 1. Ook op het podium staat de Egel met 232 stemmen, ondanks zijn stekeltjes toch een heel aaibaar zoogdier. Op een verrassende derde plaats staat de Vos, met 179 stemmen. Een echte opsteker, want die kampte nogal eens met een slecht imago. De complete uitslag is als volgt: 1. Eekhoorn (379), 2. Egel (232), 3. Vos (179), 4. Ree (167), 5. Zeehond (151), 6. Edelhert (134), 7. Otter (122), 8. Konijn (118), 9. Das (84), 10. Tuimelaar (73), 11. Vleermuizen (58), 12. Hazelmuis (51), 13. Bever (49), 14. Haas (48), 15. Hamster (46), 16. Boommarter (45), 17. Wild zwijn (44), 18. Damhert (40), 19. Hermelijn (40), 20. Mol (24), 21. Bunzing (22), 22. Huismuis (20), 23. Wezel (16), 24. Rat (13). Bron: Zoogdiervereniging

23 APRIL

Bostulp bedreigt graven 
Deze week valt de bloeipiek van de Bostulp. Op naar het bos dan, denkt u misschien. Maar nee, voor Bostulpen moet u vooral op de kale klei in noordelijk Fryslân zijn. Op de rijkste bloeiplaatsen van de Bostulp is geen bos te bekennen. In Fryslân heet de tulp dan ook wylde tulp.
De Bostulp Tulipa sylvestris is een van de krap twintig 'stinzenplanten' die we in Nederland, met name Fryslân, kennen. 'Stins' (stenen huis) is een middeleeuwse benaming voor de destijds zeldzame stenen adellijke bewoningen. Er zijn nog drie echte stinzen over: de torenstins 'de Schierstins' in Veenwouden, en de zaalstinzen 'Allemastate' bij Oudwoude en 'Dekemastate' bij Jelsum.
De spectaculairste groeiplaats van de Bostulp is ongetwijfeld het kerkhof van Ternaard, een klein dorp ca. twintig kilometer ten noorden van Dokkum, vlak onder de Waddendijk. Hier bloeien duizenden tulpen tussen de grafzerken. De Bostulp heeft de terechte roep dat zij moeilijk bloeit, maar in Ternaard zijn alle omstandigheden kennelijk optimaal. Als u in de gelegenheid bent: gaat dat zien! Een sprookje… Mét het boze element dat sprookjes kenmerkt, want, zoals dat gaat, de Ternaarders zien niet meer het wonder dat bezoekers zien. Nadat de tulpen uitgebloeid zijn sterft loof af en moet de plant 'klisters' (nieuwe bollen) kunnen vormen. Zo heeft het kerkhof enkele weken een rommelige aanblik. Hierover ontstond in 2004 een kleine rel, die een felle polemiek in de Leeuwarder Courant opleverde, waarbij iemand zelfs meende dat er graven verzakten door de tulpen. Uiteraard is er een compromis gevonden. Toen onderzoek uitwees dat klistervorming wat sneller verloopt dan men altijd dacht, mocht de beheerder drie weken eerder maaien dan vroeger. Bron: Natuurbericht.nl

22 APRIL

Opnieuw zeearendenjong in Oostvaardersplassen
Het zeearendpaar in de Oostvaardersplassen heeft dit jaar opnieuw succesvol gebroed. Vorig jaar kropen er twee jongen uit het ei. Dit jaar heeft de boswachter van Staatsbosbeheer vooralsnog één jong in zijn telescoopvizier gehad. Enkele weken geleden werd duidelijk, dat de roofvogels hoogstwaarschijnlijk weer aan het broeden waren. Eén van de vogels bleef vrijwel constant op het nest, terwijl de andere vogel zich regelmatig in de omgeving van het nest ophield. Op maandag 20 april 2009 was het zover: de boswachter zag één kopje van een jongen boven de rand, toen de ouders het nest even verlieten. Bron: Staatsbosbeheer

21 APRIL

Heerenveen zet theehuis en haventje voorlopig in ijskast
Er komt voorlopig geen theehuis of paviljoen bij recreatiegebied De Heide in Heerenveen. Een beslissing over een dergelijke gelegenheid bij de plas valt op zijn vroegst in een volgende collegetermijn. Daartoe besloot de gemeenteraad gisteravond. De Heide krijgt de komende tijd alleen groot onderhoud. Ook de komst van een haventje is op de lange baan geschoven. Heerenveen heeft er eerst geen geld voor over (bron: Leeuwarder Courant). Zie ook de website van het comité De stille Heide.

9 APRIL

FFF-ledenexcursie
In de afgelopen jaren heeft Staatsbosbeheer de Zwagermieden heringericht. Deze inrichting is grotendeels gericht op het verhogen van de grondwaterinvloed in het gehele terrein. Daarbij zijn ook enkele voorzieningen getroffen die de weidevogels aan moeten spreken. Het bestuur van de FFF organiseert op 18 april onder leiding van Jakob Hanenburg, veldmedewerker bij Staatsbosbeheer, een excursie om de zaak eens te bekijken. Het leek ons een goed idee om weidevogels als thema te nemen, voordat ze er niet meer in deze getale aanwezig zijn. Zie verder in onze agenda.

8 APRIL

Natuurmuseum Dokkum ontslaat beheerder
Het Natuurmuseum Dokkum ontslaat zijn beheerder Jan de Vries. Dit is dinsdagavond tijdens een ledenbijeenkomst besloten. De Vries was 25 jaar lang beheerder van het museum. Het bestuur en de leden willen een andere wending geven aan de koers van het museum. Al langer neemt het aantal bezoekers af. Om die neergang te keren wil het museum verhuizen naar de kinderboerderij in het Tolhuispark. Het huidige pand aan de Oosterstraat kampt met achterstallig onderhoud en er is geen geld om het gebouw op te knappen. Deze visie past niet binnen de taakopvatting van De Vries, aldus het bestuur. Bron: Leeuwarder Courant

31 MAART

Trektellers
Noard-Fryslân Bûtendijks gezocht!
Ook dit jaar is er weer een slaaptrek(regenwulp)telling op de dijkvakken vanaf ’t Skoar (boven Holwerd) richting Noarderleeg (boven Hallum) en de Peasemerlannen. De Wadvogelwerkgroep van de FFF is daarvoor nog op zoek naar enthousiaste tellers voor zaterdagavond 25 april 2009 van 19:00 uur tot omstreeks 21:30 uur (totdat het te donker is om nog een vogel te zien). Het is de bedoeling dat elke teller één of twee dijkvakken krijgt toegewezen. We tellen alle vogels die over ons heen vliegen, met speciale aandacht voor de Regenwulp. We maken gebruik van telformulieren waarop vermeld wordt welke vogels er over vliegen, in welke aantallen en in welke richting.
Belangstellenden kunnen zich opgeven bij Henk Hiemstra, De Broll 4, 9172 RE  Ferwert (per tel.: 0518-411708, mobiel 06-54351574 of e-mail). Bij opgave graag naam, adresgegevens, telefoonnummer, e-mail en voorkeur vermelden.

23 MAART

Seizoen aaisykjen voorbij
Het eierzoeken zit er voor dit jaar op. Zondagmorgen, al voor tien uur, is de aaisikers per sms'je meegedeeld dat ze geen kievitseieren meer mogen rapen. De limiet van 6.431 eieren was toen bereikt. Vooral zaterdag was het een topdag, toen zo'n 1.400 eieren werden aangemeld. Voor de zondag bleef nog een quotum van 449 eitjes over. Die waren halverwege de ochtend al gevonden. Het seizoen heeft voor de eierzoekers een kleine twee weken geduurd. Het nieuwe registratiesysteem heeft er dit jaar voor gezorgd dat de raaptijd negen dagen korter was dan voorgaande jaren. Toen stond de einddatum vast op 31 maart.
Bron: Leeuwarder Courant

21 MAART

Nog twee hindes over
Mocht u deze zomer naar Terschelling gaan, dan heeft u toch nog de kans twee Edelherten tegen te komen. De deadline voor het afschieten lag op 15 maart en twee drachtige hindes zijn de dans ontsprongen. De klus is toch niet zo makkelijk geklaard als in eerste instantie werd gedacht. In verband met het broedseizoen en het toerisme wil het Ministerie van LNV een jachtstop.

15 MAART

Agenda en oproepen bijgewerkt
Dit weekend is onze agenda weer verder aangevuld met diverse bijeenkomsten. Tevens zijn recent twee oproepen geplaatst, eentje voor trektellers in het noorden en eentje voor roofvogelliefhebbers in het zuiden. Klik door via de bewuste items in dit bericht of gebruik het navigatiemenu bovenaan.

8 MAART

Eerste (onofficiële) kievitsei gevonden
Het eerste kievitsei van Fryslân is zondagmiddag rond kwart voor vier gevonden bij Scharnegoutum. De vijftigjarige veehouder Tjeerd Beukens vond het op zijn eigen land. Of het ei ook daadwerkelijk als eerste wordt erkend, staat niet vast. Vogelwachtersbond BFVW stelt vast dat niet de juiste procedure is gevolgd. Beukens beschikt niet over een nazorgpas en een eierzoekerskaart. Die kreeg hij, enkele uren nadat hij het kievitsei had meegenomen, van de plaatselijke vogelwacht. Toen kon hij zijn vondst per sms'je laten registreren. Voor een boer die een kievitsei in zijn eigen land vindt, geldt deze uitzonderlijke regeling.
Formeel gezien had de vinder het ei evenwel moeten laten liggen tot hij over de verplichte documenten beschikte. Op deze manier verdient de afhandeling niet de schoonheidsprijs, meent voorzitter Geart Benedictus van vogelwachtersbond BFVW: ,,Sa heart it net.'' Het bondsbestuur beraadt zich daarom nog over de vraag of het ei werkelijk officieel als eerste mag worden aangemerkt." Bron: Leeuwarder Courant

6 MAART

Top10 kanshebbers voor titel favoriete zoogdier van Nederland
Het natuurtijdschrift Grasduinen en de Zoogdiervereniging hebben de tien koplopers bekend gemaakt in de zoektocht naar het favoriete in het wild levende zoogdier van Nederland. In willekeurige volgorde zijn dat: Das, Edelhert, Eekhoorn, Egel, Konijn, Otter, Ree, Tuimelaar, Vos en Zeehond. Deze tien maken de meeste kans om de populariteitswedstrijd te winnen. Stemmen kan nog tot 6 april; de winnaar wordt op 26 april bekend gemaakt.
Na 1.500 uitgebrachte stemmen is de tussenstand opgemaakt van de zoektocht naar het favoriete zoogdier van Nederland. Er is een koploper met twee achtervolgers en daarna een heel peloton dat ook nog volop meedoet. Vooralsnog vallen outsiders als de lieftallige Hazelmuis, de onbekende Boommarter, het noeste Everzwijn en de enige vliegende zoogdieren, de vleermuizen buiten de top10. Ook Hamster, Damhert, Haas en Bever halen de top10 vooralsnog niet. Voor Bunzing, Mol, Hermelijn, muis en rat waren de verwachtingen al niet erg hoog gespannen. Om op de lijst te komen moet een zoogdier niet alleen aaibaar zijn, maar ook in Nederland in het wild voorkomen. Huis- en boerderijdieren of soorten die niet (meer) in Nederland voorkomen zijn uitgesloten. En al zouden sommigen graag op hem stemmen, voor de Wolf is het nog iets te vroeg.

27 FEBRUARI

Sneeuwuil hopt
De Sneeuwuil die in november 2008 op Texel tot een volksoploop leidde en begin februari 2009 werd waargenomen op Terschelling, heeft daarna Ameland bezocht. Onduidelijk is waar het dier nu verblijft, want na 22 februari is de Sneeuwuil niet meer gezien. Mogelijk is haar 'vakantie' afgelopen en is ze teruggegaan naar huis, naar het noorden van Europa. Bron: WADDEN Nieuwsbrief nr.8.

26 FEBRUARI

Zeehond in de Tjonger bij Mildam
Een poging om de ontsnapte zeehond Seppe in de Tjonger bij Mildam te vangen afgelopen woensdagmiddag is mislukt. Het dier werd daar dinsdag en woensdagochtend gesignaleerd. Aan de vangactie deden mensen mee van zeehondencrèche Lenie ’t Hart en de provincie Fryslân. Seppe zwom tussen de brug bij Mildam en de eerste sluis bij Oude- en Nieuwehorne. De afstand tussen beide bedraagt circa 7 km. Marije Verspuy, verzorgster en hoofd voorlichting bij zeehondencrèche Lenie ’t Hart, herkende Seppe: "Hij zag er gezond uit. Er zit in de Tjonger genoeg voedsel voor het dier." Verspuy en haar collega's hadden woensdagmiddag bij de brug in Mildam een barricade van netten en gaas opgeworpen in de hoop dat het dier zou omkeren en richting de sluis zou zwemmen. Dit mislukte, Seppe wist op de een of andere manier toch onder het net bij de brug door te zwemmen.
Eerder deze maand ontsnapten drie zeehonden uit Zeehondencrèche Lenie ’t Hart in het Groningse Pieterburen. De dieren wisten vanuit één van de buitenbaden in het direct achter de crèche gelegen kanaaltje te duiken. Zeehond Ulbe werd al snel gevangen en zwom rond in de Pieterbuurstermaar. Zeehond Emma is nog altijd spoorloos. Via omzwervingen langs Dokkum, Birdaard, Leeuwarden, Sneek en Mildam is Seppe nu waarschijnlijk onderweg naar het Tjeukermeer. Bron: Heerenveense Courant.

25 FEBRUARI

44 jaar slechtvalkenonderzoek 
Over de manier waarop wilde Slechtvalken jagen was weinig bekend. Maar Dick Dekker (zie foto) heeft zich 44 jaar lang verdiept in dit snelste dier ter wereld, door met veel geduld valken te observeren in Canada, waar hij al lang woont, en langs de Friese Waddenkust. In totaal heeft hij 470 keer gezien hoe een Slechtvalk een prooi sloeg. Vorige week promoveerde de 75-jarige Dekker aan de Wageningen Universiteit op zijn slechtvalkenonderzoek (zie het bericht van 19 februari), en is daarmee waarschijnlijk de oudste promovendus ooit aan die universiteit.
Beluister hier het radiofragment van Vara's Vroege Vogels van afgelopen zondag.

24 FEBRUARI

Eierzoeken toegestaan
De bestuursrechter heeft vanmiddag het verzoek van de Faunabescherming om het rapen van kievitseieren te verbieden, afgewezen. Dus 'It giet oan' aanstaande zondag voor 5800 eierzoekers. Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben aan de Bond van Friese Vogelbeschermingswachten (BFVW) een ontheffing verleend voor het rapen van kievitseieren. Belangrijkste wijziging ten opzichte van de vorige ontheffing is de invoering van het SMS-Registratiesysteem rapen kievitseieren. Dit komt erop neer dat iedere eierzoeker bij het vinden van eieren eerst per sms toestemming moet vragen of hij mag rapen.
De geraapte eieren worden geregistreerd. Als het maximum toegestane aantal eieren is geraapt, wordt een sms verstuurd dat rapen niet meer is toegestaan. De bestuursrechter heeft de argumenten die Faunabescherming tegen de toepassing en handhaafbaarheid van het systeem heeft aangevoerd, afgewezen. Ook het argument dat het dermate slecht gaat met de Kievit in Fryslân dat de ontheffing voor het rapen van eieren niet zou mogen worden verleend is door de rechter verworpen.

Rechter beslist over lot 'aaisikers'
De rechter beslist vandaag over het lot van de 5.800 'aaisikers' die van de vogelwachtersbond BFVW een zoekpas hebben gekregen. Mogen ze vanaf 1 maart het land in om kievitseieren te rapen, of is het over met de traditie? Voor dit laatste pleit Stichting de Faunabescherming. De provincie Fryslân verleent aan de BFVW een ontheffing op het verbod om kievitseieren te rapen. De Faunabescherming heeft ook tegen de provincie bezwaar aangetekend. Gedeputeerde staten moeten zich nog uitspreken over dit protest. Die uitspraak stond gepland voor vandaag, maar is vanwege de uitspraak van de rechter over hetzelfde onderwerp uitgesteld. Bron: Leeuwarder Courant

22 FEBRUARI

Nauwe korfslak op Schiermonnikoog
Hij is héél erg klein en toch ontdekt. En hij staat op de Europese lijst van beschermde diersoorten. Het is de Nauwe korfslak. Niet eentje, maar een flink aantal werd er door Stichting Anemoon onlangs op Schiermonnikoog ontdekt. Dankzij het huidige natuurbeheer heeft hij er kennelijk een plek verworven. Meer dan tien jaar geleden werd het slakje nog waargenomen op Terschelling, daarna nooit meer boven Noord-Holland. Bron: WADDEN Nieuwsbrief nr. 7

21 FEBRUARI

2008 rampjaar voor vlinders
Uit de resultaten van het Landelijk Meetnet Dagvlinders blijkt wat de vlinderaars al vermoedden: 2008 was het slechtste vlinderjaar sinds de start van het onderzoek in 1990. Nooit eerder werden er in een jaar zo weinig vlinders geteld. Op meer dan 800 plaatsen in Nederland worden door vrijwillige veldmedewerkers de vlinders op een vaste route geteld. Deze tellingen vinden alleen plaats bij goede weersomstandigheden en gebeuren wekelijks van april tot en met september. Inmiddels zijn de resultaten bekend van de tellingen uit 2008 en wat de meeste tellers al hadden gemerkt: het was het slechtste jaar ooit. Vanaf 1990 werden per route gemiddeld 674 vlinders per jaar geteld, in 2008 waren dat er maar 479. Vergeleken met de topjaren 1995 (1.022) en 2003 (814) is dit helemaal een erg laag aantal. Niet alleen zeldzaamheden hebben het moeilijk, maar ook veel gewone soorten gaan in aantal achteruit.
Bron: De Vlinderstichting

20 FEBRUARI

Ook zoogdieren van Drenthe in kaart gebracht 
Met het ondertekenen van een intentieverklaring gaat op 19 februari het project Zoogdieratlas.nl in Drenthe van start. Alle in het wild levende zoogdieren in Drenthe worden in kaart gebracht en op internet gezet. Mensen kunnen de zoogdieratlas een succes maken door ogen en oren open te houden en waarnemingen van zoogdieren door te geven. Door van alle Drentse zoogdieren in kaart te brengen waar ze gezien zijn, komt er een goed beeld van de verspreiding. Dan wordt ook duidelijk of bepaalde soorten hun gebied hebben kunnen uitbreiden of juist zien krimpen. Trekken bijvoorbeeld de Bevers die onlangs zijn uitgezet in het Hunzegebied naar andere delen van de provincie? Ook naar de verspreiding van andere kwetsbare soorten als Boommarters en vleermuizen wordt met veel interesse gekeken.
De initiatiefnemers zijn ook geïnteresseerd in meer algemene soorten als Konijn, Haas, Vos en Egel (voor dit jaar het Jaar van de Egel, kijk op www.jaarvandeegel.nl). Hoe gaat het hiermee en waar worden ze gezien? In natuurgebieden, op het platteland of zelfs in de stad? Zitten ze overal of slechts in delen van het land en van de provincie? Iedereen die mee wil helpen, kan op de site www.zoogdieratlas.nl kijken waar een dier al waargenomen is en waar niet en waar dus de ‘witte vlekken’ zitten. De bezoeker kan zijn eigen waarnemingen uit het veld doorgeven. Zo wordt ‘online’ gewerkt aan een steeds beter beeld van de zoogdieren in Drenthe. De website bevat ook achtergrondinformatie over de zoogdieren. Want hoe onderscheidt u een bunzing, boommarter, hermelijn en wezel? En welke vleermuissoorten zijn er allemaal?
De zoogdieratlas van Drenthe is onderdeel van een landelijk project Zoogdieratlas.nl van de Zoogdiervereniging. Ook Overijssel is al van start gegaan.

Hangbuikzwijnen in Kuinderbos
Twee hangbuikzwijnen zijn waarschijnlijk gedumpt in het Kuinderbos. De dieren zijn, op zoek naar eten een beschutte plek, komen aanlopen bij een boer in Lemmer. Het gaat om twee zeugen van zeker tachtig kilo per stuk. Ze zijn 1,20 meter lang en volgens de dierenarts verkeren ze in goede gezondheid. Ze worden de komende twee weken ondergebracht bij een boer. Een van de zwervers is waarschijnlijk drachtig.
Bron: Leeuwarder Courant

19 FEBRUARI

Jachtmethodes van Slechtvalk en andere valken
Een halve eeuw geleden was de Slechtvalk bijna uitgestorven door de giftige residuen van landbouwchemicaliën. Sindsdien heeft de stand zich hersteld. Onderzoekers in Nederland en Canada bestuderen de invloed van de terugkeer van deze supersnelle roofvogel op zijn prooisoorten. Vanmiddag promoveert Dick Dekker op dit onderwerp aan de Wageningen Universiteit. Het blijkt dat sommige watervogels tegenwoordig een lager gewicht hebben dan voorheen. Een vette vogel zou meer moeite hebben een valk te ontwijken. Tijdens vloed blijven strandlopers nu ook liever boven zee rondvliegen dan dat ze op een hoogwatervluchtplaats gaan zitten waar ze een groot risico lopen door een valk overrompeld te worden.
Over de jachtgewoontes van wilde Slechtvalken was weinig bekend. Dekker maakte gebruik van gegevens die gedurende 44 jaar vier seizoenen lang werden verzameld in acht verschillende Canadese landschappen en langs de Friese Waddenkust. Over dit Friese onderzoek verscheen afgelopen voorjaar een artikel in Twirre 19 (1) dat tevens een hoofdstuk van het proefschrift vormt. Daarnaast zag Dekker Slechtvalken 470 prooien slaan. Hiervan bestond 85% uit watervogels. Drie andere valkensoorten onder studie (het Smelleken, de Giervalk en de Prairie valk) grepen 104 prooien.
Het jachtsucces van trekkende of overwinterende Slechtvalken varieerde van 7-12%. Dit betekent dat ongeveer negen van de tien aangevallen steltlopers of eenden wisten te ontsnappen. Broedende slechtvalken hadden echter meer succes op jonge meeuwen die langs de nestplaats vlogen. Een bijzonderheid was dat grote valken de kleinere soorten van prooi beroofden en dat wijfjesvalken parasiteerden ten koste van de mannetjes. De machtigste rover was de bald eagle. Dit wijst erop dat de terugkeer van de Zeearend in Nederland belangrijke gevolgen zou kunnen hebben voor Slechtvalken.

18 FEBRUARI

Wolf binnen enkele jaren terug in Nederland 
Volgens de Zoogdiervereniging zijn van oorsprong Poolse wolven nu in Duitsland opgerukt tot afstanden tot 150 km van de Nederlandse grens. Het aantal wolven zou in heel Europa toenemen, omdat zij bijna overal worden beschermd. De wolf werd in 1998 voor het eerst in anderhalve eeuw in Duitsland gezien. Er zouden nu drie roedels met in totaal twintig tot 25 dieren leven in Duitsland leven. Daarnaast zijn er wolven die op zichzelf leven en zich in de buurt van de roedels begeven. Wolvenkenner Jan van Haaften schrijft in een artikel van het tijdschrift Zoogdier (eenvoudig te downloaden door op bovenstaand icoontje te klikken) dat de wolf in gebieden waar hij lang weg is geweest bij terugkeer voor ophef kan zorgen. Veehouders zouden zich zorgen maken over hun dieren en bij het grote publiek zou het 'Roodkapje-syndroom' optreden. Mensen zijn dan bang dat het dier ook mensen aanvalt. Volgens een woordvoerder van Staatsbosbeheer is de kans dat een wolf een mens aanvalt zeer klein, omdat het dier mensen zo veel mogelijk mijdt. In Duitsland is voor zover bij de zegsvrouw bekend nog niemand door een wolf gebeten. Van Haaften wijst erop dat wolven nuttig zijn om populaties edelherten, reeën en wilde zwijnen te reguleren. Veehouders kunnen waakhonden inschakelen, die effectief zijn bij het beschermen van kuddes schapen en geiten tegen de roofdieren. Goede voorlichting naar het voorbeeld van de Duitse campagne 'Welkom wolf' kan de acceptatie voor de wolf in Nederland volgens de Zoogdiervereniging vergroten.

13 FEBRUARI

Hertenjacht toch gestaakt voor begin krokusvakantie
De resterende vijf Edelherten lopen in elk geval nog een week vrij rond op Terschelling. Het ministerie van LNV heeft vandaag besloten om de jacht op de illegaal uitgezette herten te staken voor de duur van de krokusvakantie. Het ministerie vindt het niet verantwoord om te blijven jagen terwijl duizenden toeristen over het eiland uitwaaieren. ,,We moeten nog even zien of de stop voor een of twee weken is”, zegt woordvoerder Benno Bruggink. Komende week hebben de scholen in het noorden en het midden vakantie, die week daarop het zuiden van het land. Gisteren en vanmorgen is er bij de hertenjacht geen schot gelost. Bron: Leeuwarder Courant

12 FEBRUARI

Dood gevonden hert verhongerd
Het Edelhert dat gisteravond dood in de bossen van Terschelling is gevonden is gestorven door verhongering. Volgens woordvoerder Benno Bruggink van het ministerie van LNV betreft het een hinde van zeven jaar die niet anders gewend was dan hooi en gras uit een ruif te eten. ,,Het dier wist zich waarschijnlijk geen raad met het voedselaanbod in de bossen van Terschelling en is tamelijk ellendig aan haar eind gekomen'', aldus Bruggink. Bron: Leeuwarder Courant

6 FEBRUARI

Kies je favoriete zoogdier
De verkiezing van het favoriete Nederlandse zoogdier is van start gegaan. Kanshebbers zijn de Eekhoorn, het Konijn, de Vos en de Zeehond. Maar de lijst van genomineerde dieren bevat ook minder voor de hand liggende soorten als de Hazelmuis, de Boommarter, het Everzwijn en de enige vliegende zoogdiersoort, de vleermuis. Het natuurtijdschrift Grasduinen en de Zoogdiervereniging organiseren een verkiezing voor het favoriete zoogdier van Nederlanders. De twee organisaties nomineerden 24 zoogdieren die in Nederland in het wild voorkomen. De lijst staat in de laatste editie van het blad Grasduinen; de enquête is te vinden op de website. Het winnende zoogdier wordt op 26 april bekend gemaakt.

22 JANUARI

Nationale Tuinvogeltelling 2009
Doe dit weekend mee met de Nationale Tuinvogeltelling 2009. Kijk hier hoe u heel eenvoudig deel kunt nemen. Meer dan 15.000 deelnemers hebben meegedaan met de Nationale Tuinvogeltelling 2008. Toen bestond de top drie uit de Huismus, Koolmees en Merel en s wade Ringmus nieuwkomer in de top 10. Noteer ook dit jaar de soorten en aantallen en geef uw telling vóór zondagavond door. Iedere deelnemer ontvangt 15% korting op diverse tuinvogelproducten van Vivara. Een extra reden om mee te doen? Aan de hand van het eindresultaat is ook te zien was er in eigen buurt is geteld.

9 JANUARI

Waddenzee warmt op
Het mag nu dan wel niet direct zo aanvoelen, maar de temperatuur op aarde stijgt langzaam maar zeker. Ook de Waddenzee ondervindt de gevolgen van de klimaatverandering. De gemiddelde temperatuur van het zeewater is de laatste vier decennia langzaam aan het stijgen, zo blijkt uit een meetreeks die het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ) nu onderhoudt. Vanaf 1861 wordt dagelijks de temperatuur van het zeewater in het Marsdiep gemeten. Tot 1962 werd hiervoor aan de kust van Den Helder een emmer zeewater uit Marsdiep geschept. Vanaf 1947 zijn er ook metingen gestart op Texel. Deze laatste meetreeks is nu de enig overgeblevene. De temperatuur van het zeewater in het Marsdiep en de Waddenzee wordt direct bepaald door de temperatuur in de atmosfeer. Ook de Duitse en Deense Waddenzee warmen op. De stijging is dus een gevolg van de klimaatverandering zoals die in West-Europa waarneembaar wordt. Al in de negentiende eeuw was men zich bewust van de noodzaak van dergelijke meetreeksen. De opwarming van de Waddenzee heeft zeker gevolgen voor de natuur, onder meer omdat koude winters achterwege blijven. Bron: Waddenvereniging

1 JANUARI

Ganzen kijken in winters Gaasterland 
Voor wie het nieuwe jaar met goede voornemens is begonnen kan dat zaterdag 3 januari al in de praktijk brengen. Het IVN-Súdwesthoeke organiseert dan weer de eerste natuurwandeling in combinatie met vogels kijken van het nieuwe jaar. Onder leiding van een ervaren gids gaat deze wandeling richting De Dollen en IJsselmeerkust om op zoek te gaan naar de daar aanwezige ganzen. Wie het fascinerende schouwspel wil bewonderen van de massaal aanwezige en soms opvliegende Brandganzen moet deze natuurwandeling niet aan zich voorbij laten gaan. De Brandgans heeft als verspreidingsgebied het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan van Groenland tot Spitsbergen en het zuiden van Nova Zembla. Het grootste deel van de wereldpopulatie, waaronder bijna alle vogels van Nova Zembla, overwinteren Nederland. De Brandgans heeft een opvallende geelachtige witte kop, waarvan de achterzijde zwart is. Het is een sterke vogel die weinig last heeft van normaal vriezend weer, maar bij aanhoudende en toenemende vorst de vorstlijn zal volgen en naar het zuiden zal vertrekken. De natuurwandeling start zaterdag om 9.00 uur vanaf het Informatiecentrum Mar en Klif te Oudemirdum en eindigt rond het middaguur. Vooraf aanmelden is niet nodig en deelname is gratis. Advies: warme kleding aan te trekken en verrekijker mee te nemen. Klik hier voor meer informatie.

31 DECEMBER

TWIRRE wenst iedereen een groen en natuurlijk 2009!

22 DECEMBER

Friese natuuurclubs delen in malaise
It Fryske Gea, de Friese vogelwachtersbond BFVW en de Waddenvereniging zien hun aanwas slinken. De in Fryslân gevestigde natuurorganisaties volgen de landelijke trend, zo blijkt uit de jaarlijkse inventarisatie van radioprogramma Vroege Vogels. De economische malaise wordt door de natuur- en milieuorganisaties als oorzaak gezien van het ledenverlies. De Waddenvereniging staat onveranderd op de veertiende plaats. Hun aantal leden zakte in een jaar tijd met vierhonderd, tot een totaal van 43.900. De BFVW raakte 847 leden kwijt. Met een aanhang van 25.278 staat de bond nog wel op plaats 21. It Fryske Gea blijft op 22 staan met 23.021 leden, een verlies van 1.054.  Bron: Leeuwarder Courant

19 DECEMBER

2009: Jaar van de Visdief 
SOVON Vogelonderzoek Nederland en Vogelbescherming Nederland zetten in 2009 de Visdief centraal in het Jaar van de Visdief. De keuze is op deze soort gevallen omdat het een leuke aansprekende stern is die behoorlijk bekend is bij veel vogelaars en die in grote delen van ons land voorkomt. Bovendien is het een belangrijke aandachtsoort binnen de kustcampagne van Vogelbescherming. Zoals van de meeste soorten weten we van de Visdief wel het een en ander, maar eigenlijk toch ook weer te weinig over het voorkomen en aspecten die fluctuaties in de populaties veroorzaken. Lees verder op de speciale website.

15 DECEMBER

Klapekstertelling winter 2008/2009
Na de succesvolle telling van afgelopen winter wordt de landelijke klapekstertelling dit jaar herhaald. SOVON en Waarneming.nl slaan de handen ineen om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de overwinterende Klapeksters in Nederland. Hoeveel zijn het er dit jaar? Op welke plekken verblijven ze? Schrijf 20/21 december 2008 en 24/25 januari 2009 alvast in je agenda! Meer informatie vind je bij het tema van waarneming.nl. De uitgebreide handleiding is hier te downloaden. Alle hulp is welkom!

10 DECEMBER

Hertenvangst lijkt onhaalbaar
Het ministerie van LNV wil de tien edelherten van Terschelling levend proberen te vangen. Het ministerie is met Staatsbosbeheer, de gemeente en de provincie overeengekomen dat de gefokte dieren verder moeten leven in een opvang op de vaste wal. Verdovingsexpert Marten de Vries vreest dat die missie gedoemd is te mislukken. De veearts van Hallum wijst op het uitgestrekte terrein waarover de roedel zich heeft verspreid. Daarin zijn de wilde herten volgens hem uiterst moeilijk te vinden, laat staan te benaderen. Bron: Leeuwarder Courant

7 DECEMBER

Aangespoelde Bramen op Waddeneilanden
Op de stranden van Vlieland, Terschelling en Texel zijn de afgelopen dagen tientallen Bramen aangespoeld. De Braam of Zilvervis, een exoot van ongeveer 55 cm lang, leeft in de diepzee van alle wereldzeeën. Op Vlieland belandden er de afgelopen drie dagen achttien op het strand bij Dam 65. Volgens Carl Zuhorn van Staatsbosbeheer op het eiland is het opmerkelijk dat er zoveel vissen in slechts drie dagen aanspoelen. ,,Vorig jaar gebeurde dat ook, maar toen vonden we er twaalf over een periode van drie maanden.'' Het is nog onduidelijk wat de vissen hier brengt. ,,Misschien heeft het iets te maken met de opwarming van de zee'', oppert Zuhorn. Bron: Leeuwarder Courant

6 DECEMBER

Gemeente Heerenveen verwijdert teveel Krabbenscheer 
Sloten en voormalige veenwijken in westelijk Heerenveen zijn de voorbije weken grondig gehekkeld en gebaggerd. Volgens ooggetuigen gebeurde dit zo rigoureus dat gevreesd moet worden voor het lot van de beschermde Groene glazenmaker, een mondiaal bedreigde libellensoort. Namens de officier van justitie heeft het gemeentebestuur 'een voorlopige waarschuwing' gekregen. De Heerenveense wijk De Greiden is gebouwd in een laagveengebied, waar de sloten en wijken vanouds worden gevoed door regen en kwelwater. Zulke wateren zijn het domein van de Krabbenscheer, een stekelige waterplant waarvan de rozetten 's winters naar de bodem zinken om in het voorjaar weer boven te komen drijven. De Groene glazenmaker is op de Krabbenscheren aangewezen. Het insect legt zijn eieren in de plant en de larven gebruiken haar als veilig onderkomen en als uitvalsbasis voor de jacht. Aantasting van het leefgebied van de Groene glazenmaker is Europabreed verboden. Wie alle Krabbenscheer wil weghalen is in overtreding. Maximaal de helft per jaar per sloot mag, aldus een vrijwillige gedragscode waarmee de Nederlandse overheden een tijdrovende ontheffing van de Flora- en faunawet kunnen omzeilen. De gemeente Heerenveen was zich van deze omstandigheid bewust. Vrijwilligers van libellenwerkgroep De Hynstebiter zijn ervan overtuigd dat de sloten en wijken in Heerenveen veel te grof zijn opgeschoond. Een steekproef in een sloot langs De Zwette bevestigt hun waarnemingen en die van omwonenden. Ook verderop, langs de Rottumerweg en de Dominee Kingweg, zijn de krabbenscheersloten kaal. Zij vallen onder beheer van Wetterskip Fryslân en fungeren zelfs als proefgebied om te kijken in hoeverre het verantwoord beheer (50% laten staan) voldoet. ’s Zomers werden hier nog veel Groene glazenmakers geteld. De Hynstebiter overlegde enkele weken geleden foto's van het hekkelwerk aan een opsporingsambtenaar van de provincie. De wetshandhaver gaat de kaalgemaakte wateren maandag nader onderzoeken. Bron: Leeuwarder Courant

Hertengrap kost geld
De twee Terschellingers die onlangs bij wijze van grap tien Edelherten op het eiland hebben losgelaten, draaien op voor de kosten. Er zijn twee mogelijkheden: of de mannen krijgen van het ministerie van LNV een dwangsom, waarna ze de herten zelf moeten vangen. Of LNV vangt ze, waarna de daders de rekening moeten betalen. De kans dat Edelherten op Terschelling mogen blijven rondlopen is volgens het ministerie vrijwel uitgesloten. Ook doodschieten is niet aan de orde. Bron: Leeuwarder Courant

5 DECEMBER

Roestende Ransuilen
Het is weer tijd om op zoek te gaan naar de winterroestplekken van Ransuilen. In samenwerking met het Natuurmuseum Fryslân proberen vogelwerkgroepen en vrijwilligers jaarlijks inzichtelijk te maken hoeveel Ransuilen er in onze provincie overwinteren. In het eerste nummer van Twirre van dit jaar staan de resultaten beschreven van de wintertelling van 2007/2008. Mocht u slaapplaatsen weten in uw omgeving dan wil Harry Wijnandts van het Fries natuurmuseum hier graag van op de hoogte zijn. Het tellen gebeurt maar één keer in de namiddag tijdens het uitvliegen. Voor verdere informatie zie www.natuurmuseumfryslan.nl onder collectie.

28 NOVEMBER

Hertenmysterie Terschelling ontrafeld
De herkomst van de herten op Terschelling is bekend: kroegvrienden haalden de dieren naar het eiland. De mannen bedachten de stunt aan de bar van de Schotse Vier in Midsland. Ze zouden de herten bij een fokker op de wal hebben gekocht en de dieren verdoofd in een veewagen naar het eiland hebben gehaald. De politie pakt het onderzoek serieus aan. Invoer van Edelherten is in strijd met de faunawet. Volgens jager Jan Smit van West-Terschelling zijn de negen hinden ook nog eens drachtig, zodat de illegale roedel dreigt uit te dijen. Wat er met de dieren gaat gebeuren is nog onbekend. Bron: Leeuwarder Courant

26 NOVEMBER

Herfstnummer klaar!
Het heeft even geduurd, maar het derde nummer van Twirre is klaar en wordt begin volgende week verzonden. Het wachten wordt beloond met een extra dik nummer met diverse bijdragen over vogels, vissen en vleermuizen. Raadpleeg de startpagina van onze website voor de precieze inhoudsopgave. De vorderingen rondom het winternummer zijn al in volle gang.

25 NOVEMBER

Ottersporen in de Alde Feanen
Na twintig jaar van afwezigheid is de Europese Otter weer terug in Nationaal Park de Alde Feanen. Op vrijdag 21 november vond Tjibbe de Jong, oud-medewerker van It Fryske Gea (IFG), uitwerpselen van een Otter vlakbij Oudega. De uitwerpselen zijn zogenaamde spraints, ook geurvlaggen genoemd, die het dier achterlaat ter afbakening van zijn territorium. Volgens Piet de Wit, hoofd terreinbeheer van IFG, heeft het dier zijn leven moeten wagen voor de oversteek naar dit unieke natuurgebied. “Waarschijnlijk komt het dier uit De Weerribben, De Wieden of Rottige Meente. In het kader van het herintroductieproject zijn in deze gebieden Otters uitgezet. Afgelopen jaar hebben enkele dieren de oversteek naar Nationaal Park De Alde Feanen al proberen te maken. Helaas is de route naar het natuurgebied erg gevaarlijk. De Otters moeten enkele grote wegen oversteken en daardoor zijn bij de A7 en A32 al enkele verkeersslachtoffers gevallen.” Gelukkig heeft deze avontuurlijke Otter de oversteek gehaald. De aanwezigheid van deze Otter in Nationaal Park De Alde Feanen is een kroon op het werk van de provinciale natuurbeschermingsorganisatie. IFG heeft de omvang en natuurkwaliteit van het unieke laagveengebied flink verbeterd. Verschillende planten- en diersoorten, zoals de Rietorchis en het IJsvogeltje profiteerden al van de verbeteringen in het bijna 2.500 ha grote gebied.

22 NOVEMBER

Ganzenbeleid in Fryslân
Vogelbescherming Nederland heeft grote moeite met het ganzenbeleid in Fryslân en dient bezwaarschriften in bij de provincie. Vogelbescherming is van mening dat de provincie zich niet houdt aan het beleid. In heel Nederland zijn foerageergebieden aangewezen waar ganzen met rust worden gelaten en waar ze voldoende voedsel kunnen vinden. Fryslân heeft er voor gekozen boeren die binnen deze gebieden liggen, maar niet aan deze regeling meedoen, toestemming te geven ganzen te doden. Hierdoor komt het doel van het beleid, namelijk rust en een veilige voedselplek voor ganzen, op de tocht te staan. Vorig jaar werd vastgesteld dat ganzen geschoten werden toen zij op weg waren van hun slaapplaatsen naar de foerageergebieden. Dit heeft niets te maken met verjaging en schadebestrijding, maar eerder met plezierjacht. Plezierjacht op ganzen is al jaren verboden in Nederland. Deze signalen, die Vogelbescherming vorig winterseizoen heeft ontvangen, zijn aanleiding geweest om dit jaar de ontheffingen aan te vechten. Lees verder bij Vogelbescherming.

15 NOVEMBER

Gezenderde Lepelaar gesneuveld 
Hij vloog maar liefst 3.761 kilometer helemaal voor niets. Lepelaar Matthijs is op weg van Schiermonnik-oog naar zijn overwinteringsplaats in Mauretanië gesneuveld. Hoe Natuurmonumenten dat weet? Medewerkers van de organisatie hebben dit voorjaar acht Lepelaars uitgerust met een piepkleine GPS-zender. Via de website www.werkgroeplepelaar.nl zijn de Lepelaars te volgen tijdens hun lange reis. Matthijs verliet Schiermonnikoog op 9 september. Via Harlingen, Amsterdam en Zeeland vloog hij over Frankrijk en zee naar Portugal. Hij vloog zo snel dat hij alle andere Lepelaars die al eerder vertrokken waren met gemak inhaalde. Matthijs stak de Straat van Gibraltar over en lag op 23 oktober op kop in de barre tocht naar het Mauretaanse waddengebied Banc d'Arguin. Maar Matthijs onderschatte de wreedheid van de Sahara. Op 26 oktober ging de jonge Lepelaar dood, ergens in de woestijn op nog geen 400 km afstand van zijn doel. Bron: Leeuwarder Courant

2 NOVEMBER

RAVON-dag: actueel en acief
Op de jaarlijkse themadag van de Stichting RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland) op zaterdag 8 november komt een aantal zeer actuele thema’s aan de orde. Eén ervan is het inrichten van een nieuw leefgebied voor de muurhagedis bij Maastricht als compensatie voor de aantastingen van het leefgebied vanwege de re-activatie van de oude spoorlijn tussen Maastricht en Lanaken. De gevaren van de Chytrid schimmel, die momenteel overal ter wereld amfibieënpopulaties decimeert, worden toegelicht door een deskundige die zich internationaal met deze problematiek bezighoudt. Actueel thema is ook de recente ontdekking dat er in Nederland twee soorten donderpadden voorkomen: Rivierdonderpad Cottus perifretum en Beekdonderpad Cottus rhenanus. Tot voor kort werd ervan uitgegaan dat de hier voorkomende donderpadden tot een andere soort behoorden: de Cottus gobio. Duiken in het verleden kan ook voor de actualiteit nieuwe inzichten opleveren: zo wordt de Zalm in de Rijn in historisch perspectief bekeken en dat levert verrassende informatie op.
Er zijn boekenstands, informatiestands over faunapassages, natuurreizen en –fotografie en andere natuurgerelateerde zaken. De pauzes vormen vooral het decor voor contacten met oude bekenden en nieuwe kennismakingen. De dag staat open voor vrijwilligers, donateurs en terreinbeheerders, maar is ook voor overige geïnteresseerden (gratis) toegankelijk. Ook voor de jeugd is er dit jaar een avontuurlijk programma, tussen 10.00 en 16.00 uur vindt een ontdekkingstocht plaats in de omgeving van Groesbeek. De themadag vindt plaats in de Linnaeuszaal van de Radboud Universiteit te Nijmegen aan de Heyendaalseweg. De zaal is vanaf 9.30 uur geopend en de lezingen beginnen om 10.00 uur. Na afloop, om 15.45 uur, wordt door RAVON een borrel aangeboden. Op www.ravon.nl is het programma en een routebeschrijving te downloaden.

31 OKTOBER

Jubileum Landschapsbeheer Friesland
Landschapsbeheer Friesland viert dit jaar haar 25-jarig bestaan. Ter gelegenheid daarvan wordt er op donderdag 13 november een jubileumcongres gehouden, 'Het Onverwachte Landschap'. Lees er meer over op de website van Landschapsbeheer Friesland.

28 OKTOBER

Nationale Natuurwerkdag 
Jong en oud steken de handen uit de mouwen! Steeds meer mensen maken werk van de landelijke Natuurwerkdag, de 'opknapbeurt van het Nederlandse landschap'. Zaterdag 1 november is het weer zover. Dit is dé dag voor jong en oud om in de natuur te werken en het Nederlandse landschap op een geweldige manier te zien en te beleven. Zaterdag 1 november zijn er meer dan 300 locaties, verspreid door het hele land, waar je kan meehelpen om natuur en landschap een flinke 'opknapbeurt' te geven. In Fryslân zijn dat er 12. Meld je hier aan en kies de locatie bij jou in de buurt. Syb van der Ploeg zal de Natuurwerkdag op Landgoed Oranjewoud openen. Vanaf 9.30 uur kan hier worden begonnen met het terugzetten van eikenhakhout. Ook zijn er onderhoudswerkzaam-heden aan hagen en paden. Kom ook helpen en genieten van de natuur.

27 OKTOBER

Roofvogels beter beschermd
Trekkende roofvogels en uilen worden beter beschermd in Europa, Afrika en Azië. Dat staat in een overeenkomst die 28 landen, waaronder Nederland, in Abu Dhabi hebben getekend op 22 oktober 2008. Meer dan zeventig soorten vallen onder de overeenkomst. Daarbij zijn vijftien frequent in Nederland voorkomende soorten: Rode wouw, Vis- en Zeearend, Boom-, Toren- en Slechtvalk, Smelleken, Bruine en Grauwe kiekendief, Sperwer, Buizerd, Ruigpootbuizerd, Wespendief, Ransuil en Sneeuwuil. Lees hier meer over deze overeenkomst.

25 OKTOBER

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

22 OKTOBER

Akkoord over natuurherstel en mosselvisserij
Vandaag heeft minister Verburg van LNV met natuurorganisaties en de mosselsector een convenant gesloten over mosselzaadvisserij en natuurherstel in de Waddenzee. Het convenant beschrijft het proces naar duurzame mosselzaadvisserij en natuurherstel in de Waddenzee, én roept op tot innovatie in de mosselsector waardoor mosselen 'Zeeuwse roem' kunnen blijven. Dit convenant is een unieke samenwerking tussen de verschillende partijen waarbij de toekomst van de mosselsector duidelijker is geworden én waarbij natuurherstel door afnemende bodemberoerende mosselzaadvisserij wordt bevorderd. Voor eind februari 2009 is er een gezamenlijk Plan van Uitvoering klaar. Daarin staat onder andere het tijdspad waarbinnen natuurherstel plaatsvindt en ook het tijdspad waarbinnen de mosselsector de ruimte krijgt om innovaties door te voeren die leiden tot minder bodemberoerende mosselzaadvisserij in de Waddenzee. Tot 2020 is mosselzaadvisserij in de Waddenzee zodanig dat het past in het nog te maken Natura-2000 beheerplan voor de Waddenzee. Uitgangspunt is dat natuurherstel en verandering van de mosselvisserij gelijk opgaan. Lees verder in het persbericht.

21 OKTOBER

Watervogel- en ganzentellers gezocht!
Voor een aantal gebieden in Fryslân zoekt SOVON momenteel enthousiaste vogelaars die zouden willen deelnemen aan de maandelijkse tellingen in september tot en met april. Enerzijds zijn dit gebieden waar alleen ganzen en zwanen geteld worden, anderzijds gaat het om gebieden waar alle soorten watervogels geteld worden. Ervaring met het tellen van vogels is een pré. Het is mogelijk alleen een gebied te tellen, maar met een clubje vogelaars een grotere regio tellen (bijv. Bergumermeer in onderstaande lijst) is ook mogelijk. Kijk onder de oproepen voor meer informatie.

19 OKTOBER

Tweekleurige vleermuis in Workum
Op 15 september vond Petra Cappers een
Tweekleurige vleermuis op straat (Merke) in Workum. Het was een mannetje met een wondje op zijn rug. Een dag later zag Petra een tweede exemplaar hangen aan de buitenkant van de Sint-Gertrudis-kerktoren, op circa acht meter hoogte. Op 17 september hing de vleermuis nog steeds aan de toren, maar was een klein stukje verschoven. Op 19 september was de vleermuis verdwenen. De dode vleermuis wordt opgenomen in de collectie van het Natuurmuseum Fryslân.

18 OKTOBER

Otter gezocht!
De Fryske Feriening foar Fjildbiologen (FFF) is een Otter kwijt. Het dier is zondag doodgereden op de A32 ter hoogte van Peperga. Een voorbijganger uit Drachten deed de melding, maar toen die het verongelukte dier later wilde ophalen was het stoffelijk overschot verdwenen. Teddy Dolstra van de FFF is nu op zoek naar de dode Otter. Hij wil er sectie op laten uitvoeren en het DNA analyseren. Zo kan bepaald worden in welke stamboom van de in het wild levende Otters dit dier thuishoort. Was het een mannetje of een vrouwtje? Was het dier jong of oud? Gezond of zwak? Al die informatie is volgens Dolstra belangrijk om te weten hoe het met de uitzette otterpopulatie gaat. Dolstra vermoedt dat degene die de Otter heeft meegenomen het dier wil opzetten. ,,Zo vaak heb je daarvoor de kans niet.” Hij belooft dan ook dat de vinder het na de sectie terugkrijgt om het te laten prepareren.

17 OKTOBER

Roofvogelvervolging neemt toe
De vervolging van roofvogels is dit jaar in Fryslân met de helft toegenomen. De Friese Milieufederatie (FMF) telde vorig jaar vijftig gevallen van verstoring, dit jaar zijn er in de broedperiode 78 gevallen gemeld. Roofvogelhaters halen nesten uit, schudden of prikken eieren, halen jongen uit het nest, schieten door nesten heen of zagen bomen om waarin roofvogels broeden. Van alle soorten was de Buizerd het vaakst slachtoffer van deze praktijken met 61 keer, gevolgd door Havik (9), Bruine kiekendief (4), Torenvalk (2) en Sperwer (2). Volgens de FMF zijn de aantallen in de werkelijkheid nog veel groter; in veel gebieden wordt de vervolging niet meer geïnventariseerd. Vorig jaar werden in het oosten van de provincie de meeste roofvogels lastig gevallen. Door strenger toezicht zijn die aantallen teruggedrongen. Het aantal gemelde gevallen in Midden- en West-Fryslân is echter drastisch toegenomen. Bron: Leeuwarder Courant

Mag het licht uit? 
Van 25 op 26 oktober wordt voor de vierde keer door de Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu de Nacht van de Nacht georganiseerd. Deze nacht is bedoeld om aandacht te vragen voor de schoonheid én de functie van de duisternis, die steeds meer onder druk staan door de alsmaar toenemende verlichting. Ruim drie kwart van de Nederlanders wil dat de nacht donkerder wordt, zolang de veiligheid maar niet in het geding is. Te veel licht in de nacht leidt volgens 82% van de mensen tot energieverspilling en is volgens bijna 75% een bedreiging voor nachtdieren. Dit blijkt uit represen-tatief onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties. Zij roepen bedrijven op om snel maatregelen te nemen tegen onnodige verlichting na 23:00 uur. Dat is goed tegen lichtvervuiling en spaart energie. Tijdens de Nacht van de Nacht worden in heel Nederland nachtelijke activiteiten georganiseerd. Er zijn workshops nachtfotografie, theatervoorstellingen in de nacht, verhalen bij kaarslicht, avondexcursies per boot, nachtwandelingen met uilen, glimwormpjes en vleermuizen en sterrenwachten openen hun deuren. Ook dierentuinen, vakantieparken, kerken en andere organisaties doen mee. Wilt u ook die nacht op pad? Hier vindt u alles op een rijtje.

16 OKTOBER

Omrop Fryslân
Vandaag heeft Omrop Fryslân aandacht besteed aan de spectaculaire waarneming van twee Veenhooibeestjes eerder deze maand (zie hieronder bij 8 oktober). Luister via deze link naar wat Judith Bouma over deze late oktoberwaarneming te vertellen heeft.

15 OKTOBER

Vogelkers bedreigt duinen
Op Ameland wordt 15% van bos en duin ingenomen door de Amerikaanse vogelkers. En de struik breidt zich nog steeds verder uit. Staatsbosbeheer gaat dit najaar een aanvang maken met de bestrijding van deze woekeraar. De zaag erin en glyfosaat erop. Zodat de oorspronkelijke bebossing weer kan zegevieren om de duinen te laten gedijen. Bron: WADDEN Nieuwsbrief nr. 39.

12 OKTOBER

Ecologische Atlas Noordzee
Afgelopen vrijdag is het eerste exemplaar van de 'Ecologische Atlas Noordzee' ten behoeve van gebiedsbescherming uitgereikt aan Anita Wouters, directeur-generaal van het ministerie van LNV. De uitgave is aangeboden door Prof. Dr. Han Lindeboom van Wageningen IMARES, tijdens de tiende editie van de Noordzeedagen die op 9 en 10 oktober op de Pier te Scheveningen plaatsvonden. In de atlas is ecologische informatie over de Noordzee gebundeld en toegankelijk gemaakt voor beleidsmakers, gebruikers van de Noordzee zoals de initiatiefnemers van windmolenparken op zee, vissers en natuurbeschermingsorganisaties. Met deze atlas wordt zo een verdere stap gezet in de richting van een duurzaam beheer en behoud van het mariene ecosysteem. De atlas is een informatiebron met ruim tweehonderd verspreidingskaarten van diersoorten in de Noordzee, variërend van vrijwel onbekende wormen en in de modder levende Zeeappels tot de bekendere soorten als de Schol, de Zeekoet en de Bruinvis. Ook zijn er kaarten van menselijk gebruik in opgenomen, zoals van visvangst, visserijdruk, en scheepswrakken. De gegevens (1995-2005) zijn verzameld door verschillende Nederlandse instituten die zich met zeeonderzoek bezig houden.

8 OKTOBER

Veenhooibeestjes in oktober?! 
De afgelopen jaren zien we vaker dat er een extra generatie vliegt van vlindersoorten. Dit jaar was dat onder andere het geval bij het Landkaartje en de Kleine ijsvogelvlinder. Nu blijkt er zelfs een melding van Veenhooi-beestjes te zijn in oktober. Judith Bouma, die in de zomer voor De Vlinderstichting de monitoringroute voor het Veenhooibeestje in het Fochteloërveen telt, zag daar op 7 oktober, tijdens het ene momentje zon, twee exem-plaren. Dit is buitengewoon bijzonder, want het moet hier wel gaan om een tweede generatie. Het veenhooibeestje vliegt normaal gesproken alleen in juni. Bron: De Vlinderstichting

7 OKTOBER

Paddenstoelen-wonder in Joure
In de tuin van het museum Joure heeft zich een klein wonder voltrokken. Van de ene op de andere dag stond de tuin vol kleine paddenstoeltjes. Het houtsnipperpad dat door de tuin, langs de schommels en de beestentoren leidt, blijkt een uitstekende voedingsbodem. Aanvankelijk dacht paddenstoeldeskundige Frans Ozinga dat het hier de Grauwe vlekplaat betrof. Maar bij nadere inspectie kwam hij tot de conclusie dat het om een franjehoed gaat. Welke soort precies zal nog met een microscoop vastgesteld moeten worden. Klik voor foto's door naar de website van het museum.

2 OKTOBER

Wereldwijd vogels tellen tijdens de trektocht
Op zaterdag 4 oktober nemen honderden vrijwilligers deel aan de internationale vogelteldag, World Birdwatch genaamd. Verspreid over het hele land worden op zo’n 150 verschillende telposten vogels geteld. Op alle belangrijke plaatsen waar vogels naar voedsel zoeken, slapen of rusten tellen vogelaars zaterdag de verschillende soorten en hun aantallen. De vogelteldag maakt onderdeel uit van een grensoverschrijdend evenement, georganiseerd door BirdLife International. Dit jaar doen alleen al in Europa dertig landen mee, waaronder Wit-Rusland, Cyprus en Portugal. Maar ook in Noord- en Zuid-Amerika, Azië en Afrika wordt geteld.

1 OKTOBER

Ringstation Schiermonnikoog ringt 100.000e vogel
Op zaterdag 4 oktober zal Jan Jaap de Graeff, directeur van Natuurmonumenten, in het Vogelringstation Het Groene Glop op Schiermonnikoog assisteren bij het aanbrengen van de honderdduizendste vogelring. Vanaf 1991 worden in deze beboste duinvallei ieder najaar zangvogels gevangen, geringd en weer losgelaten. Door het ringwerk komen we steeds meer te weten over de vogeltrek. Deze kennis is belangrijk voor een goede bescherming van trekvogels. Op Schiermonnikoog worden al veertig jaar zangvogels geringd. Aanvankelijk wisselde de vangplek nogal eens en werd vaak ook niet het hele najaar geringd. Gegevens van verschillende jaren konden hierdoor slecht met elkaar vergeleken worden. Vanaf 1990 bundelden de Natuur- en Vogelwacht Schiermonnikoog, Natuurmonumenten, het Vogeltrekstation in Heteren en de op het eiland actieve ringers hun krachten in het  Vogelringstation Schiermonnikoog.
Het vangwerk in het Groene Glop levert veel interessante gegevens op. Zo wordt steeds duidelijker dat Schiermonnikoog een belangrijk 'tankstation' is voor trekvogels, uit een gebied van de Poolcirkel tot Ivoorkust, een afstand van 7.000 km. Ook is door het ringen door het Vogelringstation op Schiermonnikoog aangetoond dat Fitissen uit Noord-Europa steeds vroeger arriveren, waarschijnlijk als gevolg van klimaatverandering. Daarnaast leverde het ringwerk een bijdrage aan het onderzoek van de bekende viroloog Ab Osterhaus naar de verspreiding van vogelgriep. Natuurmonumenten hecht groot belang aan wetenschappelijk onderzoek in het Nationaal Park Schiermonnikoog. Wetenschappelijke gegevens vormen de basis voor een daadkrachtige bescherming van de natuur. De jarenlange inzet van de vogelringers en de schat aan gegevens die het ringwerk heeft opgeleverd, zijn dan ook van grote waarde. De drie meest gevangen soorten zijn merel (12.500), fitis (11.500) en koperwiek (9.500). Ook roodborsten en goudhaantjes worden vaak geringd. Ieder seizoen zijn er ook enkele 'krenten in de pap'. Soms gaat het hierbij om extreme zeldzaamheden. Enkele hoogtepunten waren Blauwstaart, Roodoogvireo, Goudlijster en Noordse boszanger.

30 SEPTEMBER

Najaarsbijeenkomst SOVON/FFF
Op de eerste woensdag van november wordt er tijdens de gezamenlijke bijeenkomst een lezing gehouden over zenderonderzoek bij Visarenden. Spreker op deze avond is Raymond Klaassen. Raadpleeg onze agenda voor meer informatie.

25 SEPTEMBER

Documentaire Griend op tv
Op zondag 28 september wordt de documentaire 'Griend, te gast bij de vogels' uitgezonden. Griend wordt sinds 1916 beheerd door Natuurmonumenten en is, om de duizenden vogels rustig te laten broeden, niet toegankelijk. Dit jaar mocht Omrop Fryslân als eerste voor langere tijd op het eiland filmen en zien hoe de mensen zich verhouden tot de vogels. Griend is het kleinste Waddeneiland van Nederland en befaamd als vogeleiland. Jaarlijks broeden er tienduizenden vogels, waaronder de bedreigde Grote stern. Het omliggende wad is voor trekvogels als de Kanoet en de Rosse grutto een onmisbare plek. Griend is vanwege haar kwetsbaarheid het hele jaar afgesloten voor publiek. Tijdens de broedtijd wordt het eiland bewoond door een vogelwachtersechtpaar. Samen leven ze vier maanden in een houten huisje op palen, zonder wc en zonder douche.
'Griend, te gast bij de vogels' wordt uitgezonden op Nederland 2 op zondag 28 september 2008, 14.00 uur. Nogmaals te zien op Nederland 2 op zaterdag 4 oktober om 12.25 uur. Herhaling op zondag 28 september op Omrop Fryslân (18.00-18.30 uur, nogmaals te zien de hele avond en nacht eenmaal per uur). De uitzending is vanaf maandag 29 september ook via www.omropfryslan.nl en www.uitzendinggemist.nl te zien.

12 SEPTEMBER

Libellennet in de lucht
Hebt u een fraaie libel in de tuin waarvan u de naam niet weet? Wilt u meer libellen in de vijver en bent u op zoek naar informatie over de eisen die ze stellen? Vanaf vandaag is het libellennet online. Alle informatie die bij De Vlinderstichting beschikbaar is wordt via deze website voor iedereen ontsloten. U kunt via allerlei ingangen zoeken, foto's bekijken en uploaden, kaartjes met de verspreiding raadplegen en lezen over de biologie en de ecologie van libellen en juffers. Het is een interactieve en dynamische site. De informatie wordt verbeterd en aangevuld zodra dat nodig is en iedere dag worden er door enthousiaste fotografen uit het land foto's toegevoegd. Er wordt ingegaan hoe je libellen te zien kunt krijgen en wat ze nodig hebben.

9 SEPTEMBER

Wesp(en)spin nu ook op Ameland
De opvallende zwart-geel gestreepte spin is afgelopen dinsdag in de Oerderduinen op Ameland gesignaleerd. Eind augustus werd de spin ook al op Terschelling gevonden (zie onder 1 SEPTEMBER). Bron: Leeuwarder Courant

5 SEPTEMBER

Grote witte reigers
Uit de Leeuwarder Courant van vandaag: over de opkomst van Grote zilverreigers in Fryslân, gebaseerd op het hoofdartikel uit het laatste nummer.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 SEPTEMBER

Wesp(en)spinnen op Skylge
Vorige week werden op de Grië op één dag in twee ver-schillende spinnenwebben twee vrouwtjes van de Wesp(en)spin (ook wel Tijger- of Wielwebspin) waargenomen. Hoewel Zuid-Europa de officiële thuisbasis van deze ongevaarlijke kruisspinsoort is, kruipen deze spinnen steeds noordelijker. In 1980 werden ze voor het eerst in Zuid-Limburg gezien en nu bivakkeren ze dus ook al op Terschelling. Het wijfje is met haar lijf van ongeveer 1,5 cm de grootste kruisspin van Nederland; het mannetje is een stukje kleiner.
Bron: WADDEN Nieuwsbrief nr. 33

27 AUGUSTUS

Europese natuur in Nederland 
De KNNV vereniging voor veldbiologie en KNNV uitgeverij willen het publiek vertellen over het hoe, wat en waarom van Natura 2000 én mensen tegelijkertijd kennis laten maken met de prachtige Natura 2000-gebieden die ons land rijk is. Plant- en diersoorten trekken zich weinig aan van landsgrenzen; daarom is het belangrijk om natuurbescherming in Europees verband aan te pakken. Het Natura 2000-netwerk heeft als hoofddoelstelling het waarborgen van de biodiversiteit in Europa. De variatie aan natuur in Nederland is ongekend groot en ons land heeft maar liefst 162 unieke natuurgebieden die horen bij het Europese netwerk Natura 2000.
Op de website www.natuurinnederland.eu kun je niet alleen alles vinden over Natura 2000 en de gebieden, maar tevens zien of er een natuuractiviteit plaatsvindt. Ook kan er een prijs worden gewonnen: Wie een natuurfoto op de website plaatst kan een arrangement in één van de mooiste natuurgebieden in Nederland winnen.

25 AUGUSTUS

Nacht van de Vleermuis komt eraan
Op zaterdag 30 augustus wordt in heel Europa de jaarlijkse Nacht van de Vleermuis gehouden. Doe ook mee! Kijk in onze agenda voor meer informatie.

22 AUGUSTUS

Vleermuisopvang Groningen genomineerd
De vleermuisopvang en -onderzoek Groningen, actief in de drie noordelijke provincies, is genomineerd voor de Paul Fentener van Vlissingen AD-natuurprijs. Vleermuizen zijn volgens de Flora- en faunawet beschermd. De vleermuisopvang heeft sinds 2000 een ontheffing voor het verstoren van deze diergroep. De vleermuisopvang helpt organisaties vleermuizen te beschermen met advies en onderzoek, zoals onlangs bij de HLO in Leeuwarden en de vogelwacht in Sneek. De opgave voor de Natuurprijs was dan ook een logische stap, dat we genomineerd zijn is prachtig. Nu alleen die prijs nog! Dan kunnen we nog meer mensen opleiden voor het netwerk (zie oproep), gegevens verzamelen voor de atlas, meer meldingen afhandelen en instructies geven tot vleermuisbescherming bij huis. En natuurlijk de zomer- en wintertellingen uitvoeren, ondersteund door de landelijke KNNV. Raadpleeg de website van de vleermuisopvang en surf via de link door naar de AD-natuurprijs, waar u tot 19 september gemotiveerd voor een project kunt kiezen.

21 AUGUSTUS

Vogelfestival viert lustrum
Het Vogelfestival viert dit jaar haar eerste lustrum! Vogelbescherming Nederland, Staatsbosbeheer en SOVON Vogelonderzoek Nederland houden dit festival voor de vijfde keer op rij in de Oostvaardersplassen in Flevoland. Vogel- en natuurliefhebbers van jong tot oud kunnen opnieuw hun hart ophalen; er is van alles te zien en te doen. Het thema is deze keer 'Beschermen werkt!' Dit jaar heeft het Vogelfestival een nog uitgebreider programma. Er zijn excursies: te voet, op de fiets of met de bolderkar. Er zijn diverse lezingen; Hans Dorrestijn zal bijvoorbeeld voordragen uit eigen werk. Beide dagen is er een breed scala aan praktische workshops, onder andere 'wandelen met GPS' en 'fotografie'. Ook zijn er dit jaar workshops van kunstenaars, zoals het tekenen van vogels, vogels kleien, beschilderen van voeder- of nestkast en het maken van ansichtkaarten. Er zijn opnieuw veel standhouders met onder meer vogelboeken, nestkasten, vogelvoer, outdoorproducten, verrekijkers, telescopen, vogel- en natuurreizen. Nieuw en een absolute aanrader dit jaar is de tweedehands vogelboekenbeurs.

Veel discussie op internetforum landschap
Al ruim 1.550 reacties: dat is tot nu toe de oogst van het internetforum over de toekomst van het Nederlandse landschap, dat nu drie weken open is. Minister Gerda Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit roept samen met haar collega Jacqueline Cramer (Ruimte en Milieu) iedereen in Nederland op om deze zomer vijf minuten vrij te maken voor deze internetpeiling. Vandaag krijgt het forum een nieuwe impuls: door een enquête wordt getoetst in hoeverre bezoekers individuele meningen op het forum onderschrijven. Zo peilt de enquête bijvoorbeeld wat mensen als het meest verstorend ervaren in het landschap (hoogbouw, zwerfafval etc).
De discussie over het dilemma nostalgie versus moderniteit is het meest in trek. Hierop zijn tot nu toe ruim 600 reacties geplaatst. Zo vinden bezoekers dat cultuurhistorische landschappen en buitengebieden landschappen zijn die behouden moeten blijven. Moderne bouw in het landschap kan best, maar bij voorkeur niet in open landschappen. En inpassen in het landschap kan volgens de respondenten door gebruik te maken van natuurlijke materialen, vormen en kleuren.
Op de andere vier dilemma's in het forum zijn tot nu toe tussen de 220 en 250 reacties geplaatst. Met dit forum willen de ministers zo veel mogelijk burgers betrekken bij de discussie over de toekomst van het Nederlandse landschap. Tot en met 4 september kan iedereen www.minlnv.nl/landschap nog meedoen aan de discussie of de enquête invullen.

17 AUGUSTUS

Gezenderde Lepelaars
In het afgelopen broedseizoen zijn er op Schiermonnikoog en in de Banc d'Arguin in Mauritanië jonge en oude Lepelaars gevangen en van satelliet GPS-zenders voorzien. De gegevens van deze zenders komen nu stukje bij beetje beschikbaar op internet. Nog niet alle knoppen werken, maar de in Nederland gezenderde dieren doen het nu; van de in Mauritanie gezenderde dieren staat alleen nog de life-history naast de knop. De komende tijd wordt de website verder ontwikkeld, maar u kunt nu alvast meekijken. De Nederlandse dieren zijn nog in rust, maar weldra zal de trek van de Lepelaars op gang komen. Beleef het mee op www.werkgroeplepelaar.nl.

14 AUGUSTUS

Simmer Twirre in de maak
Na lang wachten is het dan eindelijk zover: de simmer Twirre ligt bij de drukker! Deze keer met bijdragen over Grote zilverreigers, de weidevogels van Noard-Fryslân bûtendyks, Kraanvogels in het Fochteloërveen en Friese sprinkhanen. Het nummer wordt volgende week gedrukt, ingepakt en verzonden. Naar verwachting zal het datzelfde weekend nog bij u thuis bezorgd worden!

13 AUGUSTUS

Groene Maand september
September is dé maand om nog even van de zomer te genieten en de naderende herfst te beleven. Er-op-uit dus. Allerlei organisaties die de natuur, landschap en cultuurhistorie een warm hart toedragen organiseren een groot aantal kleinschalige activiteiten zoals excursies, wandelingen en tentoonstellingen. Het thema voor 2008 is klimaat. Er is een speciaal Groene Maand Magazine uitgebracht, dat u gratis kunt aanvragen op de speciale website van de Groene Maand. Hier vindt u ook een overzicht van alle (ruim 300!) activiteiten waaraan u kunt deelnemen. Bijna alle activiteiten zijn gratis.

12 AUGUSTUS

Wandel mee met It Fryske Gea
It Fryske Gea biedt twee afwisselende excursies. Komende zaterdag 16 augustus worden er wandelexcursies gehouden in het Noarderleech en It Easterskar. Maak onder begeleiding van een deskundige gids een wandeling over de bloeiende kwelder van het Noarderleech of maak kennis met het laagveenmoeras It Easterskar. Er zijn nog plaatsen beschikbaar! Ga voor meer informatie naar er-op-uit.

11 AUGUSTUS

Grote hooiwagen verovert Nederland
Een nieuwe hooiwagen verovert ons land stormachtig. Er zijn al grote groepen van honderden tot meer dan duizend forse, zwarte hooiwagens waargenomen. De dieren behoren tot het geslacht Leiobunum en met een maximale 'spanwijdte' van 18 cm is het de grootste hooiwagen van Nederland. Het eerste exemplaar van deze reuzehooiwagen werd vier jaar geleden ontdekt in de Ooijpolder, ten oosten van Nijmegen. Aanvankelijk is deze vondst niet bekend gemaakt omdat de soort niet op naam kon worden gebracht. Maar nu ook grote aantallen in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk worden waargenomen, is besloten tot publicatie van de vondsten.
Kennelijk is het dier vrijwel ongemerkt over grote delen van Europa verspreid, maar hoe het Europa is binnengekomen is niet bekend. Na de eerste ontdekking van de reuzehooiwagen is het aantal vindplaatsen in ons land toegenomen. De soort is nu bekend uit het rivierengebied van Druten tot Spijk, uit Westzaan, Osdorp en Asperen. Er worden enorme groepen waargenomen van meer dan duizend dieren. Ze zitten in dichte kluwen bij elkaar onder dakgoten, raamkozijnen en op muren. De dieren zijn herkenbaar aan de donkere rug met een groene metaalglans; de buikzijde is opvallend lichtgekleurd. De zwarte poten zijn zeer lang (tot 9 cm). De dieren zijn volkomen onschuldig voor mensen en richten geen schade aan. Wel bestaat het gevaar dat deze hooiwagen andere soorten zal verdringen.

10 AUGUSTUS

Jubileumactiviteit Wielenwerkgroep
Zin om de natuur een handje te helpen? De Wielenwerkgroep organiseert op zaterdag 27 september een natuur-doe-dag in het Grote-Wielengebied nabij Leeuwarden. Deze dag vindt plaats in het kader van het 30-jarig jubileum van de Wielenwerkgroep. Zie onze agenda voor meer informatie.

9 AUGUSTUS

Nieuwe vleermuissoort ontdekt
Vrijwilligers van de Zoogdiervereniging VZZ hebben in de directe omgeving van Leersum (U) de Kleine dwergvleermuis waargenomen. Kleine dwergvleermuizen leven vaak in dezelfde gebieden als Gewone dwergvleermuizen, maar zijn meer gebonden aan water en vochtige bossen. Ze jagen dichter bij de boomkronen en lager boven wateroppervlakten. Ze eten voornamelijk kleinere muggensoorten.
Onderzoekers verwachtten deze dwergvleermuis al wat langer in Nederland, aangezien deze soort ook voorkomt in omringende landen. Bij een landelijk onderzoek in 2004 werd de soort echter niet gevonden. Dat er in Europa geen vier maar vijf soorten dwergvleermuizen zijn, werd pas in de jaren negentig in Engeland ontdekt. DNA studies in het jaar 2000 lieten zien dat onderzoekers in Europa meer dan een eeuw lang een dwergvleermuis over het hoofd hadden gezien.

8 AUGUSTUS

Discussieer mee over het Nederlandse landschap
Op de website van het ministerie van LNV is een online forumdiscussie gestart over het Nederlandse landschap. Met deze peiling willen de ministeries van LNV en VROM en het Landschapsmanifest zo veel mogelijk burgers betrekken bij de discussie over de toekomst van het Nederlandse landschap. De uitkomsten van de internetpeiling worden onder andere gebruikt bij de uitvoering van de Agenda Landschap. Aan de hand van stellingen kan iedereen zich via het internetforum uitspreken over de toekomst van het Nederlandse landschap. Ook is het mogelijk om een uitgebreide mening te geven, waarbij deelnemers fotomateriaal kunnen toevoegen om te illustreren hoe het wel of juist niet zou moeten. Op het forum, dat tot eind augustus open is, zijn ook bijdragen van deskundigen te vinden. Deelnemers worden via een wekelijkse nieuwsbrief op de hoogte gehouden van het verloop van de discussie. Het internetforum blijft tot en met de eerste week van september open voor reacties.

7 AUGUSTUS

Nachtvlinderverwachting op internet
De laatste tijd zijn er steeds meer mensen die zich bezig houden met nachtvlinders. Er is een goede Nederlandstalige veldgids op de markt (uitgegeven door Tirion Natuur) en ook aan lampinstallaties is makkelijk te komen. Om een nachtvlinderavond goed voor te bereiden moet je al een indruk hebben welke van de 2.000 soorten je zou mogen verwachten. Voor 700 soorten 'grotere' nachtvlinders is er nu een internetsite waarbij je die nachtvlinderverwachting kunt maken. De gegevens die moeten worden ingevuld om de beste voorspelling te krijgen zijn de datum waarop je nachtvlinders gaat kijken, de locatie waar je naar toe gaat en het betreffende leefgebied (bijvoorbeeld bos, heide of stedelijke omgeving). De nachtvlinderverwachting geeft je een indicatie van de soorten die je kunt aantreffen op de aangegeven datum en locatie. Je kunt de resultaten afdrukken (met of zonder foto's van de te verwachten soorten) en meenemen op excursie. Natuurlijk zal het niet zo zijn dat je alle nachtvlinders gaat zien die op die lijst staan. En ook zul je ongetwijfeld soorten aantreffen die er juist niet op staan. Maar het gaat er vooral om dat deze nachtvlinderverwachting je alvast een beeld geeft van wat voor moois er te verwachten valt, zodat je extra veel plezier kunt beleven aan een nachtvlinderexcursie. Bron: De Vlinderstichting

25 JULI

Zeldzame orchidee op Ameland
De naam doet denken aan exotischer oorden, maar de plant die onlangs in natuurgebied De Aanleg op Ameland is aangetroffen, is toch echt een inheemse soort: de Welriekende nachtorchis. De orchidee had zich al decennia niet laten zien op het eiland, maar bloeit nu weer op een oude kreek die vanuit de duinen naar een wadslenk liep. De Aanleg werd in de jaren negentig ingericht tijdens de aanleg van een golfbaan bij Hollum. Staatsbosbeheer onderhoudt het gebied met plaggen, maaien en extensieve beweiding. Deze methode heeft succes gehad: er groeien meer zeldzame planten waaronder de Gelobde maanvaren, de Dwergbloem en het minibloempje Dwergvlas. Bron: WADDEN Nieuwsbrief nr.28

14 JULI

Goed jaar voor Veenhooibeestje
De afgelopen weken heeft het Veenhooibeestje, een sterk bedreigde dagvlinder, zeer goed gevlogen. Honderden tot meer dan duizend zijn er geteld door waarnemers van De Vlinderstichting. De enige vliegplaatsen liggen nog in Drenthe en Fryslân. Tellingen kwamen uit op honderden vlinders op een vaste route van maar 5 meter breed en in een veentje in Drenthe werden er op één dag meer dan 1.000 geteld. Normaal gesproken is het een weinig mobiele vlinder en omdat goede leefgebieden zeldzaam zijn, is de kans op een succesvolle nieuwe vestiging niet zo groot. De vliegplaatsen zijn kwetsbaar, betreding van de veenvegetatie heeft blijvende schade tot gevolg. Bron: De Vlinderstichting

11 JULI

Topjaar voor Grote sterns op Griend
Ruim 8.000 paar nestelden dit jaar op dit vogelrijke Waddeneiland dat door Natuurmonumenten wordt beheerd. In 2007 broedden er een kleine 7.000 paar. Nergens zijn Grote sterns in zulke dichtheden aanwezig als op Griend. Circa 80% van de Nederlandse populatie broedt op dit eiland. Ook op Europees niveau vervult Griend een hoofdrol voor de Grote sterns, die uitsluitend in kustgebieden nestelen. De broedparen op het eiland vormen 20% van de hele populatie in Noordwest-Europa. Bron: Natuurmonumenten

8 JULI

Man strafbaar vanwege doden slangen
De man uit Beetsterzwaag die achttien Ringslangen om het leven bracht, heeft twee processen verbaal gekregen: één voor het doden van de Ringslangen en één voor het verstoren van een broeihoop. Hij beweert in paniek gehandeld te hebben toen tientallen Ringslangen uit zijn composthoop kropen. Hij prikte ze er met een hooivork uit en loosde een deel van de slangen in het Koningsdiep. Gistermiddag kwam de milieupolitie op bezoek; de officier van justitie bekijkt of de man verder vervolgd moet worden vanwege overtreding van de Flora- en faunawet. De Ringslang is een beschermde diersoort. Bron: Leeuwarder Courant

7 JULI 

Ringslangen gedood
Het afgelopen weekeinde zijn in het Koningsdiep bij Beetsterzwaag achttien dode Ringslangen gevonden. Een inwoner van Drachten deed de bizarre ontdekking tijdens een fietstocht van Beetsterzwaag naar Gorredijk bij het bruggetje ter hoogte van de Koefenne. Reptielenkenner Jelle Hofstra uit Gorredijk van de Werk- en studiegroep Reptielen en Amfibieën Friesland is verbijsterd over de brute wijze waarop de dieren zijn gedood. Op de foto toont hij twee van de dode slangen.

Lees er meer over op de website van de Leeuwarder Courant.

27 JUNI

Scharweg weer 'veilig' voor Ringslangen
Op donderdag 26 juni is het project Scharweg verkeersluw door dhr. U.G. Hosper, directeur van It Fryske Gea en dhr. B. de Winter, wethouder van de gemeente Skarsterlân officieel afgerond. Zij openden de Scharweg symbolisch door een lint door te knippen. 
Net onder Sint Johannesga, ten zuidwesten van Heerenveen, ligt het 525 hectare grote natuurgebied het Easterskar van It Fryske Gea. Een laagveenmoerasgebied met uitgestrekte rietlanden, soortenrijke graslanden en moerasbos. De rust in het natuurgebied werd regelmatig verstoord door het verkeer dat over de Scharweg rijdt. Deze weg snijdt het gebied in tweeën en vormt zo een barrière voor bijvoorbeeld Ringslangen en Adders om het gebied goed te kunnen doorkruisen. Daarom is door de gemeente Skarsterlân en It Fryske Gea gezamenlijk een natuurontwikkelingsproject uitgevoerd. De Scharweg is opnieuw ingericht waardoor de Ringslangen en de Adders in het natuurgebied elkaar weer beter kunnen opzoeken. Er zijn diverse maatregelen genomen om de negatieve effecten van de weg te verminderen. Zo heeft de weg op twee plekken een bocht gekregen waardoor er minder hard zal worden gereden. Bovendien is er aan het begin en aan het einde van de weg een parkeerplaats aangelegd wat uitnodigt om de auto aan te kant te zetten en te gaan wandelen. Verder zijn er voor de slangen speciale oversteekgeulen gemaakt. Bron: It Fryske Gea

26 JUNI

Raad van State verbiedt 'aaisykjen'
De Raad van State in Den Haag heeft de ontheffing die het provinciebestuur verleende woensdag vernietigd. De ontheffing die de provincie verleende aan de BFVW bepaalt dat jaarlijks maximaal 6.934 eieren mogen worden meegenomen. Volgens officiële opgaven waren dat er in 2007 alleen al 22.767 stuks. Onderzoek toonde vorig jaar aan dat eierzoekers de oogst zelf op 45.000 stuks schatten. "Er is geen afdoende toezicht dat tijdig wordt uitgeoefend op de geraapte aantallen", aldus de Raad van State. De bezwaren die Faunabescherming ertegen heeft gemaakt zijn terecht. De ontheffing is strijdig met de Vogelrichtlijn. Lees meer op de website van de Leeuwarder Courant.

22 JUNI

Juninummer wordt julinummer
Mede omdat het maartnummer van Twirre flink vertraagd was verschijnt ook het juninummer wat later. Nog eventjes geduld dus. Na de zomer hopen we de achterstand weer ingehaald te hebben!

11 JUNI

Resultaten Scholeksterjaar in één oogopslag
SOVON heeft een module aan hun website gehangen. Hierin komen de resultaten van alle onderzoeken die in het kader van het Jaar van de Scholekster worden uitgevoerd, samen. Neem een kijkje op de Scholeksterkaart.

4 JUNI

2008 slechtste vlinderjaar ooit?
De Vlinderstichting slaat alarm. Er worden dit voorjaar beduidend minder vlinders gezien dan in voorgaande jaren. Sommige bekende soorten, zoals het Klein koolwitje en de Dagpauwoog, worden bijna de helft minder waargenomen. Volgens De Vlinderstichting doet geen enkele soort het beter dan in het voorjaar van 2007. De afname wordt veroorzaakt door het gebrek aan ruimte voor vlinders en de verdroging van Nederland. Ook het warme weer speelt een rol. Rupsen kunnen daardoor onvoldoende voedsel vinden en een groot deel kan niet uitgroeien tot een volwassen vlinder. De Vlinderstichting volgt de vlinderpopulatie al vijfentwintig jaar. Sinds het begin van de jaren negentig ziet de stichting een gestage daling van de meeste soorten; van enkele soorten verwacht zij dat ze deze zomer zullen uitsterven.

1 JUNI

Nieuwe website over microvlinders
Dit weekend is er een nieuwe website de lucht in gegaan: www.microlepidoptera.nl. Op deze prachtige website worden de microvlinders van Nederland behandeld. Naast mooie foto's vindt u op de soortpagina's informatie over de betreffende soort, een versprei-dingskaartje en een vliegtijddiagram. De website vormt een mooie aanvulling op Vlindernet, waarop alle Nederlandse macrovlinders worden behandeld.
Bron: De Vlinderstichting

21 MEI

Topjaar voor Grutto op Skrins
Het gaat opvallend goed met de Grutto's in weidevogelreservaat Skrins bij Easterlittens. Dat is opmerkelijk, want in het algemeen ziet het er erg slecht uit voor deze weidevogel. Het is zelfs een topjaar: in het 100 hectare grote reservaat zijn 173 broedparen van de Grutto geteld. Vorig jaar waren het er 102, in het als ideaal broedseizoen bestempelde 2006 waren er 162 paartjes. Ook de Kievit, met 120 getelde paren, en de Tureluur, met 40, doen het hier goed. Er zijn zoveel broedparen, dat het tellen volgens de standaard-methode amper te doen is. De vogels vliegen allemaal door elkaar. Daarom worden ook alle nesten opgezocht, met hulp van een groep vogelwachters. Vrijwilligers vonden op een avond in dit voorjaar samen liefst 130 legsels. De ontwikkeling in Skrins gaat tegen de negatieve trend in. Landelijk loopt de gruttostand jaarlijks enkele procenten terug, alle gesubsidieerde beheersmaatregelen ten spijt. Bron: Leeuwarder Courant

17 MEI 

Alpenheggenmus op Vlieland
In Nederland komen ze eigenlijk niet voor, maar op Vlieland is deze week een exemplaar van de Alpenheggenmus gesignaleerd. Zoals de naam al aangeeft vind je deze vogel vrijwel alleen op hoogtes boven de 1.500 meter, voornamelijk in Zuid-Europa. Hij is groter en kleuriger en daardoor opvallender dan de huismus. Bron: WADDEN nieuwsbrief nr.18.

16 MEI 
Invasie Roodpootvalken in Fochteloërveen
Op de Drents-Friese grens vliegen in natuurgebied het Fochteloërveen ruim 30 Roodpootvalken rond. Deze kleine roofvogelsoort trekt jaarlijks door ons land, maar nooit eerder werd zo'n grote groep waargenomen.
De valken doen zich tegoed aan de vele tienduizenden libellen. Verwacht wordt dat de Roodpootvalken volgende week doortrekken naar hun broedgebieden in Oost-Europa.
Bron: RTV Drenthe

15 MEI

Volop zon, maar weinig vlinders
Fantastisch vlinderweer was het de afgelopen weken, maar veel vlinders zijn er niet te zien. Komt het door de matige zomer van 2007? Vlinders houden van warm, zonnig weer. Om goed actief te kunnen zijn moeten ze een lichaamstemperatuur van circa 30-35 graden hebben. Ze komen op temperatuur door de zonnewarmte op te vangen met hun vleugels en die, onder andere door de aders die in de vleugel lopen, naar hun lijfje te vervoeren. Meidagen met meer dan 20 graden en zon zijn dan ook echte vlinderdagen. Veel soorten die twee of meer generaties per jaar hebben, vliegen vaak al in mei, zoals Boomblauwtje, Kleine vuurvlinder en de beide koolwitjes. Deze vlinders zijn ook wel gezien de afgelopen weken, maar hun aantal is erg laag vergeleken met andere jaren.
Het verschijnsel dat er weinig vlinders te zien zijn speelt niet alleen in Nederland, maar berichten uit Duitsland en België zijn vergelijkbaar: mooie gebieden met relatief lage aantallen vlinders. Dat er nu niet zoveel vlinders zijn hoeft niet te betekenen dat de volgende zomergeneratie in juli weer klein zal zijn. Als die paar vlinders in mei door het goede weer zich volop hebben kunnen voortplanten kan het van de zomer alsnog een vlinderfeest worden.
Bron: Natuurbericht en De Vlinderstichting.

13 MEI

Stinkdieren in de krant
Op de voorpagina het Friesch Dagblad is te lezen dat het stinkdier zich prima thuisvoelt in Friesland. In 2003 waren een paar stinkdieren ontsnapt bij een handelaar en sindsdien wordt het beestje geregeld gezien in Zuid-Friesland, meldt de Zoogdierenwerkgroep. Het stinkdier is niet gevaarlijk, maar hij moet zich niet bedreigd voelen... Toch is dat volgens de Leeuwarder Courant wel al een keer gebeurd. Die krant weet te melden dat een paar Frieze kinderen de volle laag hebben gehad.

12 MEI

Stinkdieren op tv
Naar aanleiding van het artikel in Twirre over een populatie Stinkdieren in het Blauwe Bos bij Haule is de Sûchbistenwurkgroep van de FFF op Omrop Fryslân te zien geweest. Klik hier voor wie dit nieuwsitem gemist heeft. 

21 APRIL

Maartnummer wordt aprilnummer
Na wat problemen met de opmaak ligt het voorjaarsnummer van Twirre bij de drukker. Nog eventjes geduld en dit gevarieerde nummer ligt bij u thuis op de deurmat. Met deze keer bijdragen over Dwergmuizen, Slechtvalken, Breedbekstrandlopers, mossen en Stinkdieren en bovendien gevarieerd nieuws uit de natuurterreinen. En natuurlijk is ook de voorkant van deze nieuwe jaargang weer voorzien van een fraaie foto van de hand van Jochum Kole.

17 APRIL

Twee Zeearenden geboren in Oostvaardersplassen
In natuurgebied de Oostvaardersplassen zijn twee zeearenden geboren. Staatsbosbeheer meldde donderdag dat de jonge vogels bij toeval zijn ontdekt toen voor een vogeltelling gemaakte luchtfoto's werden bestudeerd. Lees verder via deze link.

16 APRIL

Live beelden van Slechtvalk in Zwolle
Dit jaar kan het verloop van het broedseizoen van de Slechtvalk voor het eerst met behulp van streaming media van seconde tot seconde gevolgd worden. De nestkast werd in 1995 geplaatst. In de periode 1995 tot en met 2003 verbleven twee overwinterende Slechtvalken op de locatie en gebruikten Nijlganzen de kast om er te broeden. Vanaf het voorjaar 2003 duikt er regelmatig een ontsnapte Giervalk op bij de Centrale, die alle Slechtvalken van de Centrale verjaagt. In april 2007 ziet een paar Slechtvalken kans de Giervalk te verjagen. Beide Slechtvalken zijn in 2005 geboren in het Duitse Nordrein-Westfalen. Dit paar maakt in 2008 voor het eerst gebruik van de broedkast.

11 APRIL 

Pijlinktvis spoelt aan op Ameland 
Op het strand bij Buren is een pijlinktvis aangespoeld van 71 centimeter lang, een fors exemplaar dus. Dood, dat wel, maar gaaf. Meestal zijn de dieren aangepikt door de meeuwen. Het dier is naar het Natuurcentrum in Nes gebracht. In de Noordzee komen drie soorten pijlinktvissen vrij algemeen voor: de Gewone, de Noordse en de Kleine pijlinktvis. Bron: WADDEN nieuwsbrief nr.15.

10 APRIL

Maltezer vogelvangers in de leer bij Friese 'wilsterflappers'
Begin april bezocht een groep Maltezer vogelvangers hun Friese collega's. De Maltezen wilden horen en zien hoe de Friezen hun werk hebben verlegd, toen zij na 1978 geen Goudplevieren meer mochten vangen voor de poelier. Sinds die tijd zijn de traditionele Friese 'wilsterflappers' omgeschoold tot enthousiaste vogelonderzoekers. "We vangen nog steeds", zegt Joop Jukema, secretaris van de vereniging 'Het Friesch Vogelvangersbelang'. "Alleen nu vangen we voor de wetenschap en niet meer voor de consumptie."
Maltezer vogelvangers wacht een definitief verbod van hun activiteiten. Malta is sinds 2004 lid van de Europese Unie en moet zich sinds die tijd dus ook aan de Europese wetten en richtlijnen houden rond vogelbescherming. Het vangen en houden van wilde vogels is formeel verboden. Maar Europa heeft de Maltezer vogelvangers nog enig uitstel verleend. Tot 31 december 2008 mogen zij nog op de traditionele manier vogels vangen met slagnetten. Onder andere vinken, sijsjes en Europese kanaries mogen nog gevangen worden onder een aantal voorwaarden.
Tussen 4 en 8 april is een harde kern van vijf Maltezer vogelvangers meegaan met de wilsterflappers het veld in. De Friezen hebben hun vangstmethoden gedemonstreerd en laten zien welke metingen ze aan de vogels verrichten en hoe ze worden geringd. Het onderzoek aan de Goudplevieren gebeurt onder supervisie van Joop Jukema. De wilsterflappers vangen in deze tijd naast Goudplevieren ook veel Kemphanen. Onderzoekers van de Rijks Universiteit Groningen hebben de Maltezen uitleg gegeven over de aard en achtergrond van het wetenschappelijk werk rond de Kemphanen. Lees verder op de website van Vroege Vogels. Een fotoverslag van het bezoek is te vinden op de website van verslaggever Rob Buiter.

8 APRIL

Groen licht Ameland genomineerd
Het groene licht op Ameland en op een boorplatform maakt kans op de EEP Prijs, een Europese prijs voor innovaties op het gebied van milieutechnologie. Minister Jacqueline Cramer van milieu heeft het initiatief voorgedragen als Nederlandse inzending. De jaarlijkse prijs is een initiatief van het samenwerkingsverband van Europese milieutijdschriften, waaronder het Nederlandse MilieuMagazine. Een onafhankelijke jury van deskundigen kiest de drie winnaars van de Nederlandse voorronde, die doorgaan naar de Europese eindronde.

7 APRIL

Grauwe ganzen in De Deelen achter raster
Rond natuurgebied De Deelen bij Gersloot is Staatsbosbeheer begonnen met de aanleg van een bijna 9 km lang raster. De afscheiding van kunststof, nog geen halve meter hoog, moet Grauwe ganzen beletten met hun kuikens het omringende boerenland in te gaan. Over de eerste 3 km staat het raster inmiddels overeind. Het gaat in De Deelen om een proef van twee jaar. Het project moet schade in het omliggende grasland voorkomen. In De Wieden, bij Giethoorn, is Natuurmonumenten vorige week een vergelijkbaar experiment begonnen. Hier is een hekwerk van 4 km lang en 60 cm hoog geplaatst. Lees verder op de website van de Leeuwarder Courant.

6 APRIL

Prijs voor vogelvriendelijke groene verlichting
De Nederlandse Aardolie Maatschappij en Philips hebben samen een speciale milieuprijs gekregen voor een experiment met groene verlichting voor de kust van Vlieland. De NAM gebruikt sinds een paar maanden het groene licht op een van de gaswinningsplatformen in de Waddenzee. Gebleken is dat het groene licht in vergelijking met het normale witte licht, de vogels minder verstoort en dat er minder vogels uit koers raken. (Bron: Friesch Dagblad)

28 MAART

2008 Jaar van de Scholekster - Nieuws
SOVON Vogelonderzoek Nederland organiseert in het kader van het Jaar van de Scholekster weer een aardig onderzoek waar iedereen aan mee kan doen. Het gaat om sozen en slaapplaatsen. Wat doen Scholeksters op sozen? De eerste paar jaar komen Scholeksters nog niet tot broeden, maar verzamelen ze zich in het voorjaar op een zogenaamde soos, waar een groter aantal Scholeksters bij elkaar vertoeft; een soort hangplek. De Scholeksters die vanuit het overwinteringsgebied aan de kust naar het binnenland trekken om te broeden, verzamelen zich ook eerst in sozen. Soms slapen ze ’s nachts op een soos, soms zijn ze er alleen overdag. Waarom die sozen zo belangrijk zijn en wat de vogels daar precies doen, is niet met zekerheid bekend. SOVON is zeer geïnteresseerd in oude tellingen van sozen en slaapplaatsen. Mensen die hun oude tellingen willen opsturen of interesse hebben om dit jaar onderzoek te doen naar een of meer sozen in de buurt van hun woonplaats kunnen een e-mail sturen. Tellingen van sozen die ook als slaapplaats fungeren kunnen worden ingevoerd op de website.

27 MAART

Rôffûggels boppe!
Vorig jaar werd in maart de eerste nestkast voor Slechtvalken in Fryslân gepresenteerd. Dat was het officiële startsein voor de campagne 'Roofvogels in Beeld'. Na het zeer succesvolle broedseizoen van de Torenvalken die er hun intrek namen, heeft de Slechtvalk haar kop al weer even laten zien. Zou zij er dit voorjaar haar jongen grootbrengen, of zijn het toch de Torenvalken die terug komen? Nieuwsgierig? Volg de camerabeelden op de website van de Friese Milieu Federatie.
In de tussentijd is er een cursus ontwikkeld voor het herkennen van roofvogels en zijn zogenaamde roofvogelpaspoorten ontworpen. Hierop staan leuke feitjes en weetjes over de tien bekendste roofvogels van Fryslân. Voorbeelden van de Slechtvalk en andere vindt u eveneens op de campagnepagina van de FMF.

25 MAART

Sporen verdronken eiland Bosch gevonden
Onderzoekers van de Stichting Verdronken Geschiedenis hebben voor het eerst sporen gevonden van het verdronken eiland Bosch, onder de oostpunt van Schiermonnikoog. Het eiland lag tot 1570 tussen Schiermonnikoog en Rottummeroog, maar werd door de Allerheiligenvloed verzwolgen. Lees het artikel op de website van Trouw.

22 MAART

Dagelijkse natuurberichten via iGoogle
Het begin van de astronomische lente wordt door een aantal natuur- en kennisorganisa-ties waaronder De Vlinderstichting aangegrepen om de website www.natuurbericht.nl te lanceren en samen met Google de gelijknamige iGoogle-gadget. Op initiatief van de Natuurkalender worden er dagelijkse nieuwsberichten uitgebracht over de natuur. Ook wordt er aangegeven wat er de komende tijd te verwachten is. Wanneer kunnen we de eerste Klein koolwitjes verwachten en wanneer sluipen de Vuurjuffers uit?

21 MAART

Eerste jonge Lepelaars
Terwijl er voor dit weekend een witte Pasen voorspeld wordt, zijn eerder deze week de eerste jongen van de Lepelaar al uit hun ei gekropen. Zo blijkt uit het nieuwsbericht op de website van de Werkgroep Lepelaar. Dat is extreem vroeg; normaal worden jonge Lepelaars in de loop van april geboren.

20 MAART

Zeearenden dulden geen pottenkijkers
Het zeearendenpaar in de Oostvaardersplassen is voor het derde achtereenvolgende jaar aan het broeden. In tegenstelling tot voorgaande jaren, kunnen belangstellenden de nestactiviteiten dit keer niet op de voet volgen. De broedende Zeearenden hebben een nieuw nest gebouwd en betrokken buiten het bereik van de camera. Staatsbosbeheer had erop gerekend dat de doorgaans honkvaste vogels naar de oude stek zouden terugkeren. Daar stond de webcam klaar, ook al omdat er regelmatig Zeearenden bij het oude nest werden gezien. Even zag het er naar uit dat de Zeearenden dit jaar niet voor nageslacht zouden gaan zorgen, omdat de datum waarop de vogels het nest in 2007 betrokken voorbij ging zonder dat er iets gebeurde. Maar een week geleden ontdekte een boswachter het nieuwe nest toen hij Zeearenden zag en vervolgens 'iets groots' waarnam in een boom. In dit nieuwe nest, op enkele honderden meters afstand van het oude, blijken het mannetje en vrouwtje nu beurtelings het ei warm te houden. "Ze zijn al die kijkende mensen misschien wel een beetje zat'', aldus boswachter Hans Breeveld. Vorig jaar werd de internetpagina van Staatsbosbeheer dagelijks 25.000 keer bezocht door mensen die het wel en wee van dit zeearendenpaar volgden. Bron: Vroege Vogels.

18 MAART

 Grutto-onderzoek 'Adres onbekend'
Weidevogels hebben het moeilijk. Eén van de oorzaken is simpelweg habitatverlies. Altenburg & Wymenga probeert samen met haar partners uit te zoeken hóe erg dat is, en of de vogels wellicht elders een territorium kunnen vestigen. Het onderzoek gaat over de hervestiging van Grutto's na een gedwongen verhuizing. Daarom wordt de studie 'Adres onbekend' genoemd. Het voortgangsverslag van 2007 is via bovenstaand icoontje als pdf te downloaden. Iedereen wordt opgeroepen om waarnemingen van gekleurringde Grutto's door te geven!

17 MAART

Voorjaarsnummer vertraagd
Diegenen die dit weekend het eerste nummer van de nieuwe jaargang op de deurmat hadden verwacht, moeten we helaas teleurstellen. Aan de opmaak van die Twirre wordt nog hard gewerkt. Zodra bekend is wanneer de Twirre uitkomt, zal daarvan melding gemaakt worden op de website. Onze excuses voor dit ongemak!

13 MAART

Otters bij Lemmer
Eind februari is er een Otter als verkeersslachtoffer gevonden bij Lemmer. Sectie heeft inmiddels uitgewezen dat het een nakomeling betrof van eerder uitgezette dieren in De Wieden en De Weerribben. Het gevonden dier was een mannetje en het gerucht gaat dat er vorig jaar meer dieren zijn gezien in dezelfde regio. Daarom wordt er nog dit weekend gezocht naar sporen van andere Otters.

9 MAART

60 jaar Folkshegeskoalle Schylgeralân
De Volkshogeschool op Terschelling organiseert interessante workshops, cursussen en activiteiten en bestaat dit jaat 60 jaar. Naast speciale jubileumactiviteiten is er ook veel aandacht voor de natuur. In onze agenda staan cursussen opgenomen over de sterren en vogels op Terschelling. Meer informatie is te vinden op de website van de Volkshogeschool.

8 MAART 

Nieuw logo BFVW
Een nieuwe naam, een modern logo en een eigentijds ledenblad. In een poging zich vooral richting jeugd beter te profileren, heerst vernieuwingsdrift bij de vogelwachtersbond. De algemene ledenvergadering stemde vrijdagavond in met de veranderingen. De organisatie, volgens de statuten nog de Bond van Friese Vogelbeschermings Wachten, heet voortaan kortweg de Bond van Friese Vogel Wachten.

6 MAART

Eerste kievietsei in Fryslân
Marten Scheffer uit Hitzum vond vanmorgen bij zijn woonplaats het eerste Friese kievitsei. Lees meer over deze vroege vondst op de website van de Leeuwarder Courant. Het ei uit de gemeente Wûnseradiel is meteen vanmiddag aangeboden aan de commissaris der koningin Ed Nijpels. Scheffer ontving hiervoor de traditionele Sulveren Ljip, de bijbehorende oorkonde en € 15,= vindersloon.

27 FEBRUARI

Voorlopig geen mosselvisserij meer in Waddenzee
Dat mosselvisserij schadelijk is voor de natuur van de Waddenzee valt niet uit te sluiten. Dat was voldoende voor de Raad van State om het ministerie van LNV erop te wijzen dat een vergunning voor opvissing van mosselen niet verleend had mogen worden. De Waddenvereniging en Vogelbescherming Nederland, die de vergunning aanvochten, zijn zeer verheugd met de uitspraak van de Raad. Eerst zal lopend onderzoek naar de effecten van mosselvisserij moeten worden afgewacht voordat een nieuwe vergunning verleend kan worden, zo oordeelt de Raad. De uitkomsten van dat onderzoek worden over twee jaar verwacht, wat zou kunnen betekenen dat de komende twee jaar mossel-visserij in de Waddenzee niet mogelijk is. Meer nieuws hierover op de website van de Waddenvereniging.

25 FEBRUARI

Knobbelzwanen gedood bij Gaast
Bij Gaast heeft de politie, na een tip, vijf dode Knobbelzwanen aangetroffen. De vogels zijn vermoedelijk door verstikking om het leven gekomen, doordat ze in dunne draden verstrikt waren geraakt. Deze draden waren op circa 75 cm boven de grond gespannen door de 44-jarige eigenaar van het weiland. De eigenaar wordt beschuldigd van de dood van de zwanen; hem wordt dierenkwelling verweten. De agenten troffen op het erf van de boerderij van de man ook een werkend gaskanon aan. Dit kanon zette hij in om ganzen, spreeuwen, meeuwen en zwanen te verjagen. Curieus, want de weilanden van de man zijn aangewezen als ganzenopvanggebied. Lees meer over dit incident op de website van de Leeuwarder Courant.

22 FEBRUARI

Noorderbreedte krijgt nieuw jasje
De 32-ste jaargang van het tijdschrift Noorderbreedte is sterk vernieuwd. Het eerste nummer in de geheel vernieuwde opzet en vormgeving wordt vanmiddag aangeboden aan de Groningse commissaris van de koningin, Max van de Berg. Voortaan bestaat Noorderbreedte uit drie vaste onderdelen: 1. berichten en verhalen over trends in beleid en samenleving, 2. artikelen, series en foto's over mensen en landschap en 3. opiniestukken (als debatten, essays, columns en boekbesprekingen). Elk nummer opent met een kaart van Noord-Nederland waarop in een oogopslag te zien is welke plaatsen en gebieden aan bod komen. Door de nieuwe opzet is Noorderbreedte actueler, prikkelender en overzichtelijker.

20 FEBRUARI

Website BFVW vernieuwd
De Bond van Friese Vogelbeschermingswachten (BFVW) heeft een volledig vernieuwde website. Met hierop BFVW-nieuws, informatie over de organisatie, een pagina voor iedere aangesloten werkgroep en meer. Neem een kijkje via deze link.

18 FEBRUARI

Vogelwacht Sneek in verweer tegen nieuwbouw
De BFVW-vogelwacht van Sneek eiste vanochtend voor de bestuursrechter in Leeuwarden dat de gemeente Sneek en woningbouwvereniging Patrimonium de bouw van drie appartementencomplexen bij het Spoordok in Sneek onmiddellijk staken. Volgens de vogelwacht zullen foeragerende vleermuizen hinder ondervinden van de lichtuitstraling van de nieuwe complexen. Het gaat daarbij o.a. om de zwaar beschermde Meervleer-muis die in de Sneker binnenstad kolonies heeft en rond de stad foerageert. In verband met de verwachte lichtuitstraling had de gemeente Sneek geen bouwvergunning mogen afgeven. Volgens de vogelwacht is dit in strijd met de Flora- en faunawet. De Sneker vogelwacht eist daarom dat er eerst onafhankelijk ecologisch onderzoek wordt uitge-voerd. De rechter doet over drie weken uitspraak; aanstaande woensdag gaat de eerste paal echter al de grond in.

17 FEBRUARI

Vogelbescherming wil einde aan ganzenjacht
Vogelbescherming Nederland wil af van de opvangregeling voor ganzen in Nederland. In deze regeling is 80.000 ha gereserveerd als ganzengedooggebied. Daarbuiten mogen ganzen verjaagd worden met ondersteuning van afschot. Deze regeling werd drie jaar geleden ingesteld door toemalig landbouwminister Veerman van het CDA. De nieuwe regeling pakt ruim tweemaal zo duur uit als de oude regeling, waarbij ganzen niet bejaagd mochten worden en boeren werden uitgekeerd bij aantoonbare schade. Daarnaast leidde de nieuwe regeling tot veel jachtexcessen, waaronder rond Natura 2000-gebieden, zoals recentelijk nog gepresenteerd door de FFF-Slaapplaatsentelgroep Fryslân. Redenen voor Vogelbescherming om te pleiten voor terugkeer naar het oude beleid. Kijk voor meer informatie op de website van Vroege Vogels.

16 FEBRUARI

Oude Leeuwarder Grutto
In de nieuwste 'Op het Vinkentouw', het periodiek van het Vogeltrekstation, wordt melding gemaakt van een oude Leeuwarder Grutto. De vogel werd op 10 mei 1979 als jong bij Leeuwarden geringd door Albert Beintema en op 27 mei 2004 dood gevonden op de Leeuwarder luchthaven. Met een leeftijd van ruim 25 jaar is dit de oudste Grutto ooit gevonden. Bovendien lijkt het erop: 'eens een Leeuwarder Grutto, altijd een Leeuwarder Grutto'. Dat laatste moet overigens nog maar blijken. Dit voorjaar worden Grutto's nabij Leeuwarden voorzien van kleurringen. Doordat veel goede broedplaatsen van de soort rond Leeuwarden verloren gaan als gevolg van woningbouw, is het de vraag waar de Leeuwarder Grutto's zich in de toekomst zullen vestigen. Denk bijvoorbeeld aan de Grutto's in de polders bij Lekkum en Goutum waar nu stadsuitbreding plaatsvindt. Met kleurringonderzoek hopen onderzoekers van Altenburg & Wymenga en de Rijksuniversiteit Groningen meer informatie te verkrijgen.

15 FEBRUARI

2008: Jaar van de Scholekster
SOVON Vogelonderzoek Nederland en Vogelbescherming Nederland organiseren ieder jaar 'het Jaar van'. Na o.a. Roerdomp, IJsvogel en Nachtzwaluw is het dit jaar de beurt aan de Scholekster. Het gaat niet goed met deze soort in Nederland en hoewel de Scholekster al vele jaren onderwerp van studie is, zijn er nog altijd zaken waar weinig over bekend is. In het Jaar van de Scholekster kan iedereen op verschillende manieren zijn of haar steentje bijdragen. Op die manier hoopt men meer informatie te krijgen over bijvoorbeeld Scholeksters die in de bebouwde kom broeden en ook over Scholeksters die in het voorjaar te vinden zijn op 'sozen' en gemeenschappelijke slaapplaatsen.
Op de SOVON-website is meer informatie te vinden.

14 FEBRUARI

Natuur beter vertegenwoordigd in waterschapsbestuur
Natuurorganisaties krijgen meer invloed in het Algemeen Bestuur van Wetterskip Fryslân. Na de verkiezingen in november kunnen ze rekenen op minimaal twee zetels; dat is er nu nog slechts één. De extra zetel gaat ten koste van het bedrijfsleven. Lees verder op de website van het Friesch Dagblad.

11 FEBRUARI

Wilsterflappers ingezet voor verandering jacht op Malta
Het eiland Malta in de Middellandse Zee staat bij vogelbeschermers bekend als een plek waar jaarlijks tienduizenden vogels geschoten worden. Nadat Malta in mei 2004 toetrad tot de Europese Unie was enige hoop gevestigd op de Europese Commissie Om hier een einde aan te maken. Maar ondanks pressiemaatregelen slaagde de Europese Commissie er niet in een einde te maken aan de jacht. Vanuit Fryslân gaan wilster-flappers pogen de jagers aan te zetten tot het omvormen van hun jachtpraktijken. Wilsterflappers vingen en doodden vroeger zelf Goudplevieren voor broodwinning, maar toen dat werd verboden zetten de flappers het vangen van de vogels voort voor de wetenschap. Met hun slagnetten vangen ze tot op de dag van vandaag Goudplevieren, meten, wegen en ringen de vogels, en laten ze vervolgens weer los. Dit alles draagt bij aan grote kennis over Goudplevieren in Europa. De techniek van het flappen wordt ook steeds vaker in het buitenland ingezet voor vogelstudie. Een gezelschap van drie tot vijf jagers uit Malta komt binnenkort naar Fryslân om met eigen ogen te zien hoe dit veldwerk eraan toe gaat. Men hoopt dat ze daarmee inzien dat de traditie van het jagen op aangepaste wijze bij kan dragen aan vogelonderzoek en dat daarmee een einde komt aan het doden van tienduizenden vogels per jaar.

9 FEBRUARI

Grote grazers verdringen broedvogels
De befaamde 'wilde natuur' in de Oostvaardersplassen blijkt ten koste te gaan van broedvogels. Veel kenmerkende broedvogels zijn de afgelopen tien jaar in aantal afgenomen. Van de 91 soorten zijn er 21 verdwenen, waaronder bedreigde soorten. Uit inventarisaties van broedvogelsoorten in het drogere 'buitenkaadse' deel van de Oostvaardersplassen, blijkt dat grote grazers het leefgebied van broedvogels wegvreten. Ze vertrappen nesten en jongen. Vogeldeskundige Rob Bijlsma zag kenmerkende soorten flink in aantal afnemen. Waren het er in 1997 nog 91, in 2002 lag het aantal soorten op 80. Vorig jaar werden er nog 70 geteld. Vogels die van ruigte houden, zoals Koekoek, Nachtegaal en Paapje, namen af met 80-100%. Broedvogels van riet- en grasland namen tot 90% af, bosvogels verdwenen helemaal. Lees meer over dit onderwerp op de website van Trouw. 

Natuurfotograaf Jochum Kole valt in de prijzen
De Heerenveense natuurfotograaf Jochum Kole is bij het natuurtijdschrift Grasduinen in de prijzen gevallen. De Oehoe op de voorkant van het nieuwste nummer is van zijn hand. Sinds enkele jaren zijn foto's van Jochum ook met regelmaat in Twirre te bewonderen. De achtergrondfoto's op de voorkant van de laatste twee jaargangen waren eveneens van zijn hand en ook op jaargang 19 zal een foto van hem prijken.
Meer informatie is te vinden op zijn website De IJsvogel en de Vos.

7 FEBRUARI

Watervogelnieuwsbrieven SOVON
Via de website van SOVON Vogelonderzoek Nederland zijn weer nieuwe watervogelnieuwsbrieven in pdf-vorm te downloaden. In de landelijke nieuwsbrief gaat aandacht uit naar o.a. Krakeenden en het proefschrift van Meinte Engelmoer. De Friese nieuwsbrief schenkt aandacht aan de aantallen ganzen en zwanen in de provincie in november en december. Tevens veel nieuws over de aantallen Grote zilverreigers, o.a. op slaapplaatsen, alsook schaarse soorten en een gescheiden brandganzenpaar.

2 FEBRUARI

Presentatie camera-onderzoek bij Blauwe kiekendieven
Zaterdag 1 maart vindt in Meppel de landelijke roofvogeldag plaats, georganiseerd door de Werkgroep Roofvogels Nederland (WRN). Op deze landelijke dag zijn tal van lezingen over roofvogels in binnen- en buitenland bij te wonen. Eén van de lezingen staat in het teken van de ontwikkelingen van de Blauwe kiekendief op de Waddeneilanden. Er zullen nieuwe resultaten gepresenteerd worden op basis van camera-onderzoek. Dit geeft nieuwe inzichten over o.a. aanvoer van prooien en de ontwikkeling van de jongen in het nest. Hiervan zullen ook beelden vertoond worden. Het volledige programma van de roofvogeldag is te bekijken op de website van de WRN.

29 JANUARI

Op zoek naar slaapplaatsen Roeken en Kauwen
In de periode 9-24 februari zullen zoveel mogelijk slaapplaatsen van Roeken en Kauwen geteld worden in Nederland. Deze speciale telling maakt onderdeel uit van een nieuw SOVON-project waarmee de komende jaren veel aandacht uitgaat naar slaapplaatsen van onder meer ganzen, meeuwen en steltlopers. Iedereen kan eraan deelnemen. Via de homepage van SOVON kan men een wachtwoord aanvragen en vervolgens inloggen om één of meer slaapplaatsen aan te melden. Telgegevens kunnen op die manier eenvoudig doorgegeven worden. Zet uw dorp, stad of streek op de kaart met een roeken- of kauwenslaapplaats. Kijk voor meer informatie op de SOVON-website.

28 JANUARI

Hekwerk om de Deelen
Er komt waarschijnlijk een hekwerk om driekwart van het 500 hectare grote natuurgebied de Deelen. Dit om Grauwe ganzen met hun jongen in het voorjaar binnen het natuurgebied te houden. Zo kunnen ze geen schade aanrichten in het omringende boerenland. De overlevingskans van de jongen wordt daarmee aanzienlijk minder, door de verarming van het binnenliggende grasland waardoor de populatie af zou moeten nemen. Het zou gaan om een hek van slechts een halve meter hoog. "Zo houden we de kuikens binnen en is het geen onneembaar obstakel voor reeën en hazen", aldus Berend Voslamber van het SOVON. In de zomer wordt onderzocht of er eventueel wél andere dieren stranden achter de omheining. Het project is een samenwerking van de provincie, natuurbeschermers en boeren. Wanneer de financiële steun van de provincie rond is, wordt het hekwerk nog voor het komende broedseizoen geplaatst. Bron: Leeuwarder Courant.

27 JANUARI

Werk Polderhoofdkanaal opnieuw stilgelegd
Het werk aan het Polderhoofdkanaal bij Nij Beets ligt weer stil. Omwonenden die tegen de heropening van het kanaal zijn spanden afgelopen vrijdag een kort geding aan tegen de gemeente Opsterland. Die liet de aannemer maandag weer beginnen. Volgens aanwonenden van het kanaal is de herstart in strijd met een besluit van de rechtbank in Leeuwarden in oktober. Die legde het werk toen stil op verzoek van de Fryske Feriening foar Fjildbiology. Volgens de rechter was de ontheffing op de Flora- en faunawet ten onrechte afgegeven. De uitspraak in het nieuwe geding is maandag of dinsdag. Bron: Leeuwarder Courant.

26 JANUARI

Ganzenopvang op ganzendag ter discussie gesteld
De nieuwe manier van ganzenbeheer kost het rijk € 13 miljoen per jaar; vijf jaar geleden was dat nog € 3,5 miljoen. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft moeite met de sterk oplopende kosten. Dick Melman van onderzoeks-instituut Alterra vertelde dit zaterdag op de landelijke Ganzen- en zwanendag in Arnhem. Hij kwam met tussentijdse resultaten van een studie naar het ganzenopvangbeleid. De instelling van gedooggebieden was juist bedoeld om de kosten in de hand te houden. Daar lijkt het nog niet op, volgens Melman. Tot nu toe kost het ganzenbeheer alleen maar meer geld. Bron: Leeuwarder Courant.
Aanvullend hierop liet Romke Kleefstra van de FFF op basis van eigen slaapplaats-onderzoek bij ganzen zien dat er met het nieuwe opvangbeleid de afgelopen winters veel jacht bij slaapplaatsen heeft plaatsgevonden. Juist veel van de slaapplaatsen zijn beschermd onder de Europese Vogelrichtlijn. Op enkele plekken zou de bejaging van ganzen verantwoordelijk kunnen zijn voor afnemende aantallen overnachtende ganzen binnen Vogelrichtlijngebieden, waaronder de Witte en Zwarte Brekken. Volgens Kleefstra lijkt daarmee het nieuwe beleid in strijd met de doelstellingen van het Europese beleid, wat onvoldoende getoetst zou worden.

25 JANUARI

Nog meer Grote zilverreigers
Op 23 januari berichtte de FFF-Slaapplaatsentelgroep dat de provinciale slaapplaats-telling van de Grote zilverreiger in het afgelopen weekeinde een recordaantal van ruim 360 individuen had opgeleverd. Inmiddels zijn de resultaten bijna compleet en overschrijdt het totale aantal Grote zilverreigers op slaapplaatsen in Fryslân de magische grens van 400. Er werden bijna 100 zilverreigers meer geteld dan tijdens de vorige slaapplaatstelling van eind november jl. In maart voert de telgroep nog een telling uit. Daarna worden de resultaten uitgewerkt in een artikel in Twirre. Morgen zal de FFF-Slaapplaatsentelgroep een presentatie over tien jaar slaapplaatstellingen van ganzen in Fryslân verzorgen op de landelijke Ganzen- en zwanendag in Arnhem. Nadere informatie over én het programma van deze dag is te vinden op de website van SOVON.

23 JANUARI

Grote zilverreiger breekt opnieuw record
Afgelopen weekeinde werden opnieuw de gezamenlijke slaapplaatsen van Grote zilverreigers in Fryslân geteld onder coördinatie van de FFF-Slaapplaatsentelgroep. Dat leverde andermaal een recordaantal 'Grutte wite reagers' op. Een voorlopig overzicht van de telgroep leidt al tot ruim 360 zilverreigers, beduidend meer dan het totaalaantal dat werd vastgesteld tijdens tellingen in november jl. Toen werden circa 310 exemplaren geteld wat al een record was vergeleken met de slaapplaatstellingen in het winterseizoen van 2005/06. Toen bedroeg het maximumaantal zilverreigers op slaapplaatsen in Fryslân naar schatting 115-120.
De grootste slaapplaatsen bevonden zich afgelopen weekeinde in de Alde Feanen en Brandemeer met respectievelijk 150 en bijna 65 Grote zilverreigers. Opvallend in de lijst met slaapplaatsen is het centrale merengebied. Het Sneekermeer en de Witte en Zwarte Brekken herbergden gezamenlijk 65 Grote zilverreigers. In het juninummer van Twirre verschijnt een uitgebreid verslag van de tellingen.

22 JANUARI

Aanvullende informatie Polderhoofdkanaal
Op de website van de FFF is een persbericht verschenen met nadere informatie rondom het Polderhoofdkanaal: maximale inzet betrokken partijen voor een goed eindresultaat.

20 JANUARI

Werk Polderhoofdkanaal wordt hervat
De werkzaamheden aan het Polderhoofdkanaal bij Nij Beets gaan deze week waarschijnlijk weer van start. De provincie, de gemeente Opsterland en de Fryske Feriening foar Fjildbiology geven maandagochtend 21 januari tekst en uitleg op een persconferentie. De rechtbank in Leeuwarden legde het werk vorige herfst stil na bezwaren van de veldbiologen. Het economisch nut van de vaarroute was volgens de rechter onvoldoende aangetoond. Met name de Gestreepte waterroofkever zou het slachtoffer worden van heropening van de vaart. Sindsdien werkten de overheden samen met de natuurclub aan een compromis. Volgens ingewijden is besloten dat de vaart open mag, maar dat de eerste boten pas over enkele jaren toegelaten worden. Zo kan de nieuw te graven biotoop voor bijzondere kevers en libellen zich eerst goed ontwikkelen. Vrijdag werd al druk overlegd over de werkhervatting in de directieketen in Nij Beets. Bron: Leeuwarder Courant.

19 JANUARI

Rottige Meente voorlopig geen 'Nationaal Park'
Natuurgebied Rottige Meente bij Nijetrijne wordt voorlopig nog niet aangesloten op Nationaal Park De Weerribben. Dat bleek afgelopen donderdag tijdens een informatiebijeenkomst van de gemeente Weststellingwerf. De gemeente wil het natuurgebied graag laten aansluiten op de nabijgelegen laagveenmoerassen in Noordwest-Overijssel door middel van een 'ecoduct' in de Pieter Stuyvesantweg. Het toevoegen van de Rottige Meente aan De Weerribben is een ambitie die burgemeester en wethouders van Weststellingwerf hadden opgenomen in het Werfboek, een boekje met zes ambities voor de gemeente, dat een jaar geleden is gepresenteerd. De aansluiting zou niet alleen goed zijn voor de natuur, maar zou ook een impuls betekenen voor toerisme en recreatie in het gebied, aldus B&W van Weststellingwerf. Lees er meer over op de website van het Friesch Dagblad.

12 JANUARI

Proefschrift bevestigt belang Waddenzee 
Met het proefschrift 'Breeding origins of wader populations utilizing the Dutch Wadden Sea', dat Meinte Engelmoer op 7 januari jl. in de Martinikerk in Franeker verdedigde, wordt het immense belang van de Waddenzee voor veel soorten steltlopers, zoals diverse strandlopers, Wulpen, Rosse grutto's en Steenlopers bevestigd. Op weg vanuit de broedgebieden in het hoge noorden naar hun overwinteringgebieden in Afrika (of andersom) is het Waddengebied een rustplaats waar de vogels kunnen opvetten en krachten opdoen voor het vervolg van hun trektocht. Daarmee behoort de Waddenzee tot de drie belangrijkste vogelgebieden van de wereld. Volgens Engelmoer rechtvaardigt dit alleen al de plaatsing van de Waddenzee op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Aan het onderzoek hebben wel honderd vrijwillige vogeltellers meegewerkt. Anderzijds zijn de resultaten relevant voor de bescherming van de Waddenzee. Wat begon met de vraag 'Waar broeden onze wadvogels?' levert dit proefschrift ons nu een gedetailleerd overzicht van (onder)populaties steltlopers, hun specifieke broedgebied, aantallen, leeftijd en lichaamsgewicht, maar ook verspreiding en activiteiten over het Waddengebied.

11 JANUARI

Zeehonden geboren op Griend
In de laatste weken van 2007 zijn voor het eerst Grijze zeehonden geboren op het onbewoonde eiland Griend. Vrijwilligers van Natuurmonumenten zagen de pasgeboren jongen op het eiland. De jongen, minstens zes, worden door de moeders gezoogd. De jonge zeehonden kunnen nog niet zwemmen. Vermoedelijk zijn de grijze zeehonden-moeders in november van de Richel, een zandbank onder Vlieland, verdreven door extreem hoog water. Op Griend liggen de dieren zeer stil en kunnen in alle rust hun jonge pups voeden. Griend is gesloten voor alle bezoekers. Natuurmonumenten beheert Griend al bijna een eeuw. Tot voor kort was Griend omgeven door ondiepe wadplaten, waardoor het eiland moeilijk bereikbaar was voor zeehonden. De laatste jaren ontstaat er een ondiepe geul naar het eiland. De zeehonden kunnen nu tijdens hoog water naar Griend zwemmen. De rust op het onbewoonde eiland maakt het tot een ideale plek voor de jonge zeehonden. Lees het hele bericht op de website van Natuurmonumenten.

10 JANUARI

Nieuw miljoenenplan bij Langweer
Hoogwaardige villa's aan het water, een sloepenroute en honderdvijftig bungalows. Na een afgeketst plan voor villa's bij de voormalige zandwinning 'Put van Nederhorst' bij Langweer is er nu een nieuw plan voor een groot villapark tussen de Langweerderwielen en het Koevordermeer. Het miljoenenpark omvat groen, een jachthaven, een hotel met zwembad en strand, een bungalowpark volgens het Landal-concept, een sloepenroute, natte industrie voor plaatselijke ondernemers en een multifunctioneel centrum voor sport en ontspanning. Lees meer over het plan op de website van de Leeuwarder Courant.